ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΜΠΑΜΠΑ ΑΝΔΡΕΑ[ΑΝΔΡΕΑ ΓΚΟΨΗ]

Home / Ιστορικά / Απ΄ όλα... / ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΜΠΑΜΠΑ ΑΝΔΡΕΑ[ΑΝΔΡΕΑ ΓΚΟΨΗ]
ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΜΠΑΜΠΑ ΑΝΔΡΕΑ[ΑΝΔΡΕΑ ΓΚΟΨΗ]
Ανδρέας Γκόψης

[Βιβλίον Σημειωματάριον διαφόρων σημειώσεων και κατασκευασμάτων είς έμμετρον  και πεζόν λόγον περιοδικώς γραμμένων κι εδώ κατά το δυνατόν συγκεντρωμένων]

Έφθασα στην Τζίμμα τον Νοέμβριον του 1923. Το περιβάλλον και η μονότονη ζωή με ώθησαν να γράφω για να περνώ την ώρα μου ιδίως τα βράδια.Το 1930 άρχισα να γράφω το περιοδικό « ΑΠ ΟΛΑ», το οποίο μοίραζα στους 6-7 φίλους δωρεάν. Η ύλη του ήταν σατυρική, αλλά και κάτι μας θύμιζε απ’ την ζωή και την δράση μας.Το 1942 εγκατασταθείς στην Α.Α ξανάρχισα την ανέκδοτον έκδοσιν του «ΑΠ ΟΛΑ» με ύλην από τα γεγονότα της παροικίας και διάφορα σοβαρά και αστεία.Απ’ τα διάφορα που έγραψα όσα δεν ευρίσκονται στο περιοδικόν θα προσπαθήσω να τα συγκεντρώσω σ’ αυτό το βιβλίον για ανάμνησιν και ας διατηρηθούν από τους απογόνους.
[Σημ Α.Ζ.Γ  αν στην σύνταξη και την ορθογραφίαν υπάρχουν και λάθη η έννοια των γεγονότων δεν αλλάζει].

ΟΙ ΕΝ ΤΖΙΜΜΑ Παραμένοντες Ευρωπαίοι. [Καταγραφή ανεπίσημη]. Από το 1912 ήρχισαν να εγκαθίστανται στην Τζίμμα Ευρωπαίοι και Ινδοί περισσότεροι. Οι μέχρι το 1922 Έλληνες ήσαν:
 Θουκ. Ζερβός
Ανδ. Ζερβός
Γεώργ. Σγολόμπης
Αλκ. Πύρσος
Γαβρ. Πετράτος
Ληξουριωτάτος
Βαχάν Κεβορκιάν [Αρμένης]
Σαίτ Καράμ [Σύριος]
Ιταλική Mission [5-6 άτομα]
Μπάρμπα Κώστας [Πόντιος]
1922-1935

Στέλλιος [υπάλληλος Γ. Σγολόμπη]

Ανδρέας Γκόψης

Χρ. Γερασιμίδης

Πασχ. Γιώτης0

Παν. Παπαδόπουλος

Παν. Οικονόμου

Ι. Ίσσαρης

Μάρκος Στρατηγός

Γ. Οικονομίδης

Σπ. Ξυδιάς

Μαρντιρός [Αρμένης]

Νικ. Σιμάτος

Ευάγγ. Ζωγράφος

Νέστωρ Βαπορίδης

Νίκος Καζακάκος

Δημ. Παπανικολάου

Νίκ. Μπαριανάκης

Απ. Σερεμέτης

Εμμ. Σακελλαρίδης

Κεγιάμ Ισραηλιάν

Ομέρ Εφέντης [Τούρκος]

Νικ. Βασιλόπουλος

Κ. Καζάζης

Γεώργ. Βούλτσος

Δημ. Σγολόμπης

Νικ. Ευθυμιάτος

Διον. Καραντινός

Σαάτ [Αιγύπτιος]

GeorgeAskar [Σύριος]

Αβεντής Μπογός [Αρμένιος]

Αμέρικαν Μίσσιον [4-5 άτομα]

Ιωάν. Μπαριανάκης

Απ. Γιώτης

Κων. Κάρζας [1941]

Μιχ. Ζεύγης [1942]

Βαχέ Παπαζιάν [1935]

Έκτωρ Πυθαράς [1940]

Ιωακ. Μουκαρζέλ [1938]

Σιούκρη [ανηψιός] [1945]

Ηλίας [Τούρκος Μακεδών]

Διάφοροι άλλοι παραμείνοντες ολίγον διάστημα.
Α.Ζ.Γ.

1929  ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΝ ΤΖΙΜΜΑ

Οι ολίγοι ευρισκόμενοι στην Τζίμμα Έλληνες για να διευκολύνουν την εις απότερον μέλλον ίδρυσιν Κοινότητας απεφάσισαν να ιδρύσουν Σύλλογον  και την 1ην Σεπτεμβρίου 1929 υπογράφεται το καταστατικόν παρά της επιτροπής και των μελών   [Ελλ. Σύλλογος Τζίμμας « Η ΠΡΟΟΔΟΣ»].                                                                                                                                                                                                                   Η πρώτη επιτροπή απαρτίζεται από τους εξής: Γεώργιο Σγολόμπη, Πίνδαρον Ζερβόν, Παναγιώτη Παπαδόπουλο και Διονύσιον Καραντινόν.                                                                                                                                                                               Σημ. Εκ των συλλεγέντων συνδρομών και δωρεών ηγοράσθη οικόπεδον το οποίον επί Ιταλικής  Κατοχής εχάθη διαμοιρασθέν εις Ιταλούς.                                                                                                                           Δωρηταί και Ευεργέται:                                                                                                                                                                                  Π. Ζερβός                          Δολ. 50                                                                                                                                                                                                  Γ. Σγολόμπης                    Δολ. 20                                                                                                                                                                       Π. Παπαδόπουλος           Δολ. 20                                                                                                                                                                        Ι. Ληξουριωτάτος             Δολ. 11                                                                                                                                                              Γ. Καλογερόπουλος         Δολ. 50 [εξ Α.Α.]

Η  εν Α.Α. εκδιδομένη τότε εφημερίς  «Αιθιοπικός Κόσμος» έγραφε πολύ ωραία και επαινετικά λόγια – Σχετικό άρθρον έγραψε και το «ΑΠ ΟΛΑ» του Μαίου 1930.                                                                                                                            [Καταστατικό υπάρχει στα αρχεία μου και τω κκ. Π. Ζερβώ.] 

6-3-1931

Ηυτοκτόνησε σήμερα βληθείς εις τον κρόταφον διά πιστολίου ο  εκ Πελοποννήσου υπάλληλος « Αφων Καλογεροπούλου» Παναγιώτης Παπαδόπουλος εις ηλικίαν μόλις 26 ετών. Οι λόγοι όχι και τόσον σοβαροί αλλά από ρωμαίικο φιλότιμο. Την κηδείαν του παρηκολούθησαν και πολλοί ιθαγενείς. Σχετικόν άρθρο έγραψε το «ΑΠ ΟΛΑ» του μηνός Ιουνίου 1931.Δαπάνη των Ελλήνων Τζίμμας κατεσκευάσθη ένα μικρόν μνημείον στο νεκροταφείον της Αιθιοπικής Εκκλησίας όπου ετάφη.

Ποίημα του Α.Γκόψη από το αρχείο της Αριστέας Γκόψη

ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΠΡΟΞΕΝΙΚΟΝ ΠΡΑΚΤΩΡΕΙΟΝ ΤΖΙΜΜΑΣ: Η 25η Οκτωβρίου 1931 είναι ημέρα ιστορική για τους εν Τζίμμα Έλληνες. Εγκρίσει του Γεν. Προξενείου Α.Α. ο κ. Π.Ζερβός ονομάζεται Προξενικός Πράκτωρ. Η Παροικία εχαιρέτησε με μεγάλον ενθουσιασμόν την ίδρυσιν Προξ. Πρακτωρείου και ο ενθουσιασμός εκορυφώθη κατά την ανύψωσιν της Ελληνικής σημαίας. [Στο «ΑΠ ΟΛΑ» του Νοεμβρίου 1931]

Το 1930 απεβίωσεν εν Α.Α. η Α.Μ Αυτοκράτηρα της Αιθιοπίας.

Την 10/5/1930 απέθανεν η πλέον αγαπητή και πρώτη μεταξύ των άλλων σύζυγος του Αμπά Τζιφάρ. Την κηδείαν της παρηκολούθησαν πλήθη κόσμου και η ξένη παροικία.

Την 19/9/1934 απέθανεν ο επί 50 περίπου ετών διοικήσας την Τζίμμα Σουλτάνος Αμπά Τζιφάρ εις ηλικίαν 73 ετών. Όλοι όσοι τον είχαν γνωρίσει εκφράζονται με τα καλύτερα λόγια. Αν και ήταν φιλοδίκαιος, λόγω της ασθένειάς του τελευταίως είχε αναθέσει την απονομήν της δικαιοσύνης εις τους υφισταμένους του οι οποίοι δεν ήσαν όπως ο ίδιος. Την κηδείαν του παρηκολούθησε όλη σχεδόν η περιφέρεια Τζίμμας και όλη η Ευρωπαϊκή παροικία.
Τον διεδέχθη αντί του υιού του Αμπά Ντούλα, ο εγγονός του Αμπά Τζαμπίρ ο οποίος εκυβέρνησε την Τζίμμα κατά τα συμφέροντά του. Επί Ιταλών, διωρίσθη ως αρχηγός των Τζιμμαίων. Ευρισκόμενος εν Α.Α. κατά την είσοδον των Ιταλών ηκολούθησε τα ιταλικά στρατεύματα και εισήλθε κι αυτός ως νικητής στην πατρίδα του Τζίμμα.

1934
Την 14/11/1934 αφίχθη στην πόλιν μας ο εν Α.Α. Άγγλος Πρόξενος Αδριανός Τρέπμαν.

Την 18/11/1934 ο κ. Π. Ζερβός παρέθεσεν προς τιμήν του δείπνον εις το οποίον παρεκάθησαν και οι Ευρωπαίοι της παροικίας μας ως και ο υποφαινόμενος ο οποίος την 23/11/1934 παρέθεσεν εκλεκτόν δείπνον. Μετά δεκαήμερον παραμονή ανεχώρησε δι’ Α.Α. Η άφιξις του ως μας είπε είχε σκοπόν να εξετάσει τα οικόπεδα των Άγγλων υπηκόων [Ινδιάνων]. Κατά τις συζητήσεις μας είπε ότι ο πατήρ του ήτο πολύ φιλέλλην και πολέμησε στην Ήπειρον κατά τον Ελληνοτουρκικόν πόλεμον.
Η Ελληνική Κυβέρνηση τον ετίμησε με 2 παράσημα του Σωτήρος.

Την 30/11/1934 επί τη ονομαστική μου εορτή όλοι της παροικία μας μ’ επεσκέφθησαν το βραδάκι για να φαν’ το γουρουνάκι. 16 άτομα έφαγαν γενναία, είπαν μερικά τραγούδια και αστεία και κατά το μεσονύκτιον με το φαναράκι τους πήραν το δρόμο για το σπιτάκι τους.

Στας 12/12/1934 άλλο φαγοπότι στου Σπύρου Πετράτου μ’ ένα αρνί στη σούβλα για την γιορτή του.

1935
Κατά τον μήνα Φεβρουάριο η Α.Μ ο Αυτοκράτωρ της Αιθιοπίας Χαιλέ Σελάσιε επεσκέφθη τη Τζίμμα για να επιθεωρήση τα έργα οδοποιίας [του δρόμου Α.Α. –Τζίμμα].
Η τιμή να φιλοξενήσουν την Α.Μ. έλαχε εις Έλληνας και δη Ηπειρώτας.
Λόγω των στενών σχέσεων του κ. Γ. Σγολόμπη Πυρσογιαννίτου με Αιθίοπας οιι περί τον Αυτοκράτωρα επροτίμησαν ως τόπον παραμονής και διανυκτερεύσεως της Α.Μ. την οικίαν του γαμβρού του κ.Γ.Σγολόμπη, Πασχάλη Γιώτη εξ Ασημοχωρίου η οποία ευρίσκετο ολίγον έξω της πόλεως και η οποία ως νεοκτισθείσα ήτο η πλέον κατάλληλος.
Λόγω επειγουσών υποθέσεων ως επληροφορήθημεν η Α.Μ. ανεχώρησε την επομένην δι’ Α.Α.. Δια τας περιποιήσεις και την φιλοξενίαν η Α.Μ. διένειμε στας θυγατέρας του κ.Π.Γιώτη αναμνηστικά μετάλλια και χρυσάς λίρας…

Την 15-7-1935 επί τη λήξει των μαθημάτων το ενταύθα σχολείον έδωσε εορτήν εις την οποίαν προσεκλήθησαν και πολλοί των ενταύθα Ευρωπαίων μεταξύ των οποίων κι εγώ.
Μαθηταί απήγγειλαν διάφορα εθνικά ποιήματα και παραστάσεις από μαθητάς και μαθητρίας. Η θυγάτηρ του διδασκάλου Γιαρέντ απήγγειλε ύμνον υπέρ της Αιθιοπίας και κατεχειροκροτήθη. Η εορτή ανάλογα με το περιβάλλον ήτο πολύ ωραία τα δε εθνικά άσματα εδυνάμωναν το αίσθημα της φιλοπατρίας.

Την 23-7-1935 επ’ ευκαιρία των γενεθλίων της Α.Μ. του Αυτοκράτωρος έλαβε χώραν τελετή εις την οποίαν παρέστησαν όλοι οι ενταύθα Έλληνες ειδοποιηθέντες παρά του κ. Πινδ. Ζερβού [Προξενικού Πράκτωρος]. Εξεφωνήθησαν λόγοι διαφόρων Αιθιόπων και παρά του κ. Π. Ζερβού και τελευταίου του Δ. Σγολόμπη. Ζητωκραυγάσαντες υπέρ του Αυτοκράτωρος και της Αιθιοπίας ήπιαμε σαμπάνια και φύγαμε για να καταλάβουν τας θέσεις μας οι Αιθίοπες.

1935.
Η πρώτη του έτους εορτάζεται πάντοτε. Την παραμονή το βράδυ μόλις κλείνουν τα καταστήματα συγκεντρώνονται όλοι οι Ευρωπαίοι κάπου [σημ. σε οικία κάποιου Ευρωπαίου] και παίζουν [σημ. χαρτιά]. Εφέτος έτυχε να είναι στην Τζίμμα και ο φωτογράφος Αγκόπ εξ Α.Α.

Την 19ην Ιανουαρίου [6 κατά το παλαιόν ημερολόγιον] εόρτασαν οι Αιθίοπες τα Θεοφάνεια. Μετά δύο ημέρας ο Διοικητής παρέθεσεν σ’ όλους τους Ευρωπαίους γεύμα.

Ο κ.Κ.Γεωργακάς «πάτησε», μας είπαν, ξύλο σε κάποιον που πήγε να του πουλήσει λίπος για το σαπούνι και τώρα θα τρέχει στα δικαστήρια. Καλά ξεμπερδέματα.

Φεβρουάριος. Αφίχθη εξ Α.Α. οικογενειακώς ο κ. Σιάγκ μέλος της Αμερικανικής Μισσιόν.

Την 8/2/35 ανεχώρησαν δι’ Α.Α. οι δεσποινίδες Σνεκ και Σιλέη προς τέλεσιν του γάμου της δευτέρας.

Στας 28/2/35 άνοιξα το νέον κατάστημα στο σπίτι του κ. Γιαγκελού [έμεινα μέχρι την ημέρα που μ’ έδιωξαν οι Ιταλοί για να χτίσουν εκεί το FACCIO].

ΓΕΓΟΝΟΣ ΣΠΑΝΙΟΝ
Την  11-6-1935 ημίονος εγέννησε αρσενικό το οποίο μοιάζει αλογάκι. Το είδα και επίστεψα.

Από την 8/7/1935 [κατόπιν διαταγής] ήρχισαν αι δεήσεις. Σε διάφορα μέρη της πόλεως σχηματίζονται όμιλοι και δέονται.

11/7/1935
Αφίχθησαν οι μηχανικοί Σιουμάχερ [Γερμανός] και Μέλβηλ [Ινδός] δια την χάραξιν της οδού Τζίμμας –Αντίς Αμπέμπας.

5/8/1935.
Παρά του Διοικητού Τζίμμας [D.QuoldeEmmanouel] εστάλη  έγγραφον προς τον κ.Π.Ζερβόν [έχων τον τίτλον του Προξενικού Πράκτωρος] το οποίον λέγει: «Ειδοποιήσατε τους έξω της πόλεως ευρισκομένους υπηκόους σας να είναι έτοιμοι όπως εισέλθουν εν τη πόλει μόλις ειδοποιηθούν δι’ ετέρας μας διαταγής.»
[Σημ. Α.Ζ.Γ. Τα πράγματα άρχισαν να σκουραίνουν φαίνεται].

11/8/1935.
Ανεχώρησαν σήμερον καλόγριαι της Ιταλικής Mission. Μία εξ αυτών που ήρθε να μας αποχαιρετήσει ήταν κατασυγκινημένη. Αι μέχρι σήμερον ειδήσεις και τα φαινόμενα μας λέγουν ότι ο πόλεμος είναι πλησίον.
Η πόλις της Τζίμμας παρουσιάζει μια εξαιρετική κίνηση στους δρόμους.
Ως πληροφορούμεθα γίνονται στρατιωτικαί προετοιμασίαι. Υπάρχει διαταγή λέγουν όπως όλοι οι Αμάρηδες ετοιμασθούν και κατά τας αρχάς Σεπτεμβρίου αναχωρήσουν διά το μέτωπον διότι ο πόλεμος δεν θα αποφευχθή.

21/8/1935.
Σήμερα ελήφθη απάντησις της Πρεσβείας παρά του ενταύθα Προξενικού Πρακτωρείου [Π.Ζ.] λέγουσα: « Απετάνθημεν εις την Ανωτάτην αρχήν κι ελάβομεν την διαβεβαίωσιν ότι εδώθησαν αυστηραί διαταγαί εις τους τοπάρχες όπως εν περιπτώσει πολέμου άπαντες οι ξένοι και προπάντων οι Έλληνες προστατευτούν κατά παντός κινδύνου. Αποφεύγετε τας συζητήσεις και προστριβάς με τους ιθαγενείς».
Αυτά μας απήντησαν προς καθησυχασμόν.

Την 1/9/1935 αφίχθη εκ Κένυας Άγγλος τις [ου το όνομα ελησμονήθη] προσκληθείς παρά του διοικητού εις γεύμα –ως λέγουν ούτος ήτο σύμβουλος του Υπουργείου Εσωτερικών προ ετών.

18/9/1935
Εις 1½  ώραν απόστασιν από την πόλιν εις το μικρό Γκίμε ο μηχανικός των δρόμων Μέλβηλ και ο Αιθίοψ γραμματεύς του εσκότωσαν δύο ιπποποτάμους. Δύο πελώρια παχύδερμα ζώα ήσαν ξαπλωμένα στο ποτάμι, που όταν πήγα να τα ιδώ νόμιζα πώς ήταν βράχοι. Μια ειδωλολατρική φυλή κατέφαγε τας σάρκας, το δε  δέρμα των το πήραν οι φονεύσαντες.

26/9/35.
Αφίχθη εκ Κάφφας ο εξοχ. Ρας Γκετάτσο. Στις 29/9 παρέθεσε υπό πελωρίαν σκηνήν παρά την θέσιν Κήτο όπου είχε στρατοπεδεύσει-δείπνον για όλους τους Ευρωπαίους και μερικούς επισήμους Αιθίοπας. Μεταξύ των προσκεκλημένων ήτο και ο υποφαινόμενος μετά της Κυρίας του.Την 1/10/35 ανεχώρησε δι’ Α.Α.

12/10/1935
Επί τη ευκαιρία της αφίξεως ενταύθα του κ. Φιταουράρ Ζαούντε ο  Διοιηκητής  Ντετζατζ Ουόλντε Εμμανουέλ παρέθεσε γεύμα προσκαλέσας πολλούς Ευρωπαίους μεταξύ των οποίων τον υποφαινόμενον μετά της Κυρίας του και της μικράς θυγατέρας του Αλίκης. 

Την 18ην/10/1935 ανεχώρησεν δι’ Α.Α. ο διοικητής μας Ντετζατζ Ουόλντε Εμμανουέλ.

Την 12ην/11/1935 έφθασε ο νέος διοικητής Καντίπα Τάνα Γκασιαου πρώην Δήμαρχος Α.Α.

30/11/1935.
Εορτή του Αγ. Ανδρέου ο υποφαινόμενος έδωσε δείπνον εις όλην την παροικίαν. Μετά το φαγοπότι επακολούθησε χορός και παιχνίδια μέχρι τας 2μ.μ.

6/12/1935.
Ο κ.Ν.Σιμάτος και Ν.Ευθυμιάτος έδωσαν από κοινού ένα μικρό γλεντάκι.

 12/12/1935.
Ο κ.Σπ. Πετράτος χοιρίδιον μας ετοίμασε για την γιορτή του και άφθονα ποτά.
Τα  Χριστούγεννα εφέτος εορτάστηκαν κάπως μελαγχωλικά διότι η Κυβέρνησις λόγω της εμπολέμου καταστάσεως διέταξε νηστείαν κι έτσι το πάρτυ του κ. Χρ. Γερασιμίδη έγινε χορούς και τραγούδια.
Το Χριστουγεννιάτικο δένδρο έγινε στην Αμέρικαν Μίσσιον όπου προσεκλήθημεν κι ημείς οι Έλληνες. Μας πρόσφεραν γλυκά και τσάι.

1936.
Ανέτειλε το 1936. Όλοι μας ηυχήθημεν αλλήλους να είναι ευτυχέστερον των προηγουμένων και να καταπαύση ο πόλεμος γρήγορα.
Αι πληροφορίες μας περί του πολέμου είναι υπέρ των Αιθιόπων.

13/1/1936
Σήμερον η κόρη μου Αλίκη και τα δύο του Χρ. Γερασιμίδη άρχισαν να φοιτούν στο Αιθιοπικό σχολείον. Το σχολείο είναι ένα νέο κτίριον το οποίο έκτισε ο εργολάβος Ν. Μπαριανάκης προ δύο ετών. Διδάσκεται η Αιθιοπική και η Γαλλική γλώσσα.

17/1/1936
Χθες βράδυ μερικοί από τους λαβόντας χάριν ληστάς θύσαντες τω Βάκχω άρχισαν να πυροβολούν. Εις αυτούς πρόσθεσαν και οι ζαμπανιάδες [χωροφύλακες] άλλους πυροβολισμούς και έτσι ενόμιζε κανείς ότι ευρίσκεται στο μέτωπον του πολέμου. Παρ’ όλην την απαγόρευσιν πυροβολούν.

1/2/1936.
Η κυρία Α. Γκόψη [η σύζυγος μου δηλαδή] ανεχώρησε δι’ Α.Α. μετά των δύο θυγατέρων διά να βαπτίσει την μικρήν και  να διορθώσει μερικά δόντια.

22/2/1936.
Έγινεν η βάπτισις ονομασθείσα Ελένη. Ανάδοχος η κα Πετράτου.
Με την ευκαιρίαν αυτήν εχρίσθη διά μύρου ο υιός του κ.Χ.Γερασιμίδη ο βαπτισθείς εν Τζίμμα από Αιθίοπας ιερείς και αναδόχου Α. Σερεμέτη.

Την  6ην Μαρτίου 1936 επέστρεψε η σύζυγός  μου με ένα καμιόν και με τους Γ. Πετράτον, Μαστρογιάννη και Καμπέλην οι οποίοι παραμείναντες μερικές ημέρες επέστρεψαν εις Α.Α.

31/3/1936.
Έληξε το συμβόλαιον συνεταιρισμού μετά του θείου μου.
Από 1/4/1936 εργάζομαι μόνος μου ανοίξας κατάστημα στα δύο σπίτια του Γιαγκελού πλησίον ης αγοράς των ζώων [ζωοπάζαρο].
Το Νοέμβριον του 1939 μετεφέρθην στο νεόκτιστον ιδιόκτητον κτίριον.

ΑΠΡΙΛΙΟΣ 1936
Η εμπόλεμος κατάστασις και ο φόβος των αεροπλάνων μας κάνει όλους μελαγχωλικούς. Έχομε μιαν ελπίδα, πως δεν θα συμβεί καμία ανωμαλία στην Τζίμμα.
Αμπρί έσκαψαν πολλοί, εγώ όχι, αλλά σε κάποιον γείτονα θα καταφύγω εν περιπτώσει βομβαρδισμού.
Φήμαι κυκλοφορούν, αλλά ουδέν αεροπλάνον εθεάθη μέχρι σήμερον.
Στο Μπουλμπούλ περί τα 30 χιλιόμετρα έξω της πόλεως 30-40 άτομα επετέθησαν εναντίον των μπάτου [αχθοφόρων] προερχομένων εξ Α.Α. με εμπορεύματα και αφήρεσαν εμπορεύματα αξίας 500-600 δολαρίων. Αρκετούς ληστές έχουν κρεμάσει κατά τον μήνα Μάρτιον και Απρίλιον.
Κυκλοφορούν φήμαι ότι οι Ουόλο επανεστάτησαν και προσεχώρησαν στους Ιταλούς και ότι το Ντεσιέ κατελήφθη από Ιταλούς.

ΜΑΙΟΣ
Η τηλεφωνική επικοινωνία με την Α.Α.- Τζίμμα διεκόπη. Οι Αμάρηδες φαίνονται σκεπτικοί.
Πολλαί ληστείαι του ταχυδρομείου Α.Α.- Τζίμμα συνέβησαν από 25-4-1936 μέχρι 8-5-1936. Στερούμεθα ταχυδρομείου.
10/5/36
Διαδίδεται μυστικώς ότι οι Ιταλοί έφθασαν έξω της Πρωτεύουσας. Άλλοι λέγουν ότι στην Πρωτεύουσα ήλθον Άγγλοι και Γερμανοί.
Άλλοι πάλι λέγουν ότι Άγγλοι προελαύνουν από το Γκόρε. Τι ακριβώς συμβαίνει δεν μπορούμε να μάθουμε διότι είμεθα πλέον αποκλεισμένοι.
14/5/36
Σήμερα είναι η ημέρα αγοράς και η διοίκησις φοβούμενη αρπαγάς [ζαράφ] εκ μέρους διαφόρων κακοποιών στοιχείων τοποθέτησε εις διάφορα σημεία φρουράς και έλαβε διάφορα μέτρα. Τα καταστήματα ήταν σχεδόν κλειστά. Ευτυχώς τίποτα δεν συνέβη.
 16/5/36
Σήμερα ανεχώρησε διά Αγκάρο [Γκόμμα] η Κυρία του Διοικητού Καντίπα Τάνα συνοδευόμενη με διάφορες άλλες κυρίες και στρατόν. Εν τη επιθυμία της παρέλαβε για συντροφιά της και την σύζυγόν μου. Αφορμή του ταξιδίου ήταν η βάπτισις του υιού του Μπαλαμπαράς Ντεμισέ 20/5/36
Διαδίδεται ότι μερικοί θερμόαιμοι Τζίμμηδες θέλουν να φέρουν αναρχία για να βρουν αφορμή να κάνουν αρπαγάς.Στο άκουσμα τέτοιων ειδήσεων μας καταλαμβάνει όλους ο φόβος για την ζωήν και περιουσίαν μας. Ο διοικητής μας λέγει ότι λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα αλλά ημείς δεν αρκούμεθα στας υποσχέσεις και γι’ αυτό σήμερον 24-5-36 συγκροτήσαντες συμβούλιον όλοι οι Ευρωπαίοι απεφασίσαμε να συγκεντρωθούμε εν περιπτώσει κινδύνου στο σπίτι του κ. Π. Ζερβού το οποίον ως λιθόκτιστον ήταν κατάλληλον, έχοντες όλοι μας από ένα όπλο.
 Επειδή δεν γνωρίζαμεν πόσον καιρόν θα διαρκέσει η ανώμαλος αυτή κατάστασις απεφασίσθη να συλλέγουν τρόφιμα δι’ ένα μήνα περίπου. Ο υποφαινόμενος έστειλε [στο φρούριο] 2 σάκκους αλεύρι, 1 τενεκέ πετρέλαιον, 2 φιάλες κονιάκ, 2 φιάλες ούζο και 7 ½ δολάρια μετρητά. Μέχρι την 2/6/36 δεν συνέβη τίποτα.Την  3/6/36 το βράδυ κατά τις 7, έπεσαν δύο πυροβολισμοί, κατόπιν τρίτος, τέταρτος, και σε δέκα λεπτά εγενικεύθησαν εις όλην την περιοχήν. Φόβος και τρόμος μας κατέλαβε όλους και ο καθένας έτρεχε να κρύψει το κεφάλι. Με την ησυχία που επεκράτησε μερικές μέρες όλοι ήσαν στα σπίτια τους. Εγώ με την γυναίκα μου, τα δύο παιδιά, δύο βαλίτσες και δύο δούλους μπήκαμε στις καφεδιές και μόλις άρχισαν να αραιώνουν κάπως οι πυροβολισμοί απεφάσισα να πάω στο φρούριο [σπίτι Ζερβού] το οποίον απείχε περί τα 100 μέτρα. Χτυπώ αλλά ποιος να μου ανοίξη που όλοι είχαν τον φόβον μήπως είναι κανένα κακοποιόν στοιχείον. Μέχρι να συνεννοηθώ πέρασαν αρκετά λεπτά. Εβάλαμε τα παιδιά να κοιμηθούν κι ημείς όλοι οι άνδρες περιμέναμε τα αποτελέσματα των πυροβολισμών. Μέχρι τα μεσάνυχτα άνω των τριών χιλιάδων πυροβολισμών ερρίφθησαν.
Την  επομένην μάθαμε ότι εφονεύθησαν δύο άτομα. Ιθαγενείς συνεπλάγησαν και άρχισαν να πυροβολούν και τους μιμήθηκαν όλοι για να δείξουν ότι είναι οπλισμένοι. Η κατάσταση βέβαια ήταν σοβαρή και προσπαθούσαμε να μάθουμε εις ποίον σημείον ευρίσκεται ο πόλεμος και ποια είναι η γνώμη των αρχόντων και του λαού
Αι πληροφορίαι τας οποίας περισυλλέξαμε έφερον τους Ιταλούς στο ποτάμι Γκίμπε [Όμο], ότι οι Αβησσυνοί [στρατιώτες και πολίτες] εζήτουν να διαμοιρασθούν τα τάλληρα τις σφαίρες και παν ότι ανήκει εις την Κυβέρνησιν.

Εν εναντία περιπτώσει θα επιτεθούν κατά των αποθηκών και του ταμείου και θα κάνουν διαρπαγάς στα καταστήματα των Ευρωπαίων.

Άλλαι πληροφορίαι λέγουν ότι οι Τζίμμηδες είναι αποφασισμένοι να διώξουν τους Αμάρηδες και να αρνηθούν την πληρωμήν φόρων κλπ.

5/6/36

Όλαι αυταί αι πληροφορίαι μας ηύξησαν τον φόβον και συγκεντρωθήκαμε οι περισσότεροι στου Ζερβού το σπίτι προς σύσκεψιν.

Στας 6.μ,μ έρχεται ο κ. Σπ.Πετράτος και μας λέγη ότι η προτιμότερη λύσις είναι να πάμε στου Ναγκαντράς (εμπορικός δικαστής)Μούσε το σπίτι απέχον 1 ώρα και 1/4 από την πόλιν. Θα μας δεχθή και θα μας προστατεύσει “Έχω συννενοηθή”

Ασπασθήκαμεν την γνώμη του και την 6/6 36 κουβαλιώμαστε όλοι οι Ευρωπαίοι εκεί.Ενώ όμως ενομίζαμε ότι ημείς μόνον επήραμε αυτήν την απόφασιν, Ινδιάνοι και Αραβες είχαν κουβαληθή πριν από μας και μάλιστα είχαν πάρει μαζί τους και αρκετά εμπορεύματα.

Τα σπίτια μας τα εμπιστευτήκαμε σε φύλακας .Τα πολυτιμότερα είδη τα πήραμε μαζί.

Η αγορά είχε νεκρώσει εντελώς.Καμία κίνησις καμία αγοραπωλησία δεν έγινε ολόκληρη την εβδομάδα που μείναμε εκεί.

Την 7ην  ημέραν έρχεται ένα χαρτί εκ μέρους του Διοικητού εις το οποιόν μας γράφει να επιστρέψωμεν στα σπίτια μας και ότι θα λάβουν όλα τα μέτρα να μας προφυλάξουν.

Η εγκατάλειψις της πόλεως εκ μέρους μας είχε μεγάλον αντίκτυπον ιδίως στους Αμάρηδες. Κατόπιν αυτών αποφασίσαμε να επιστρέψωμε στα σπίτια μας με την ελπίδα πάντοτε στο Θεό μάλλον κι όχι στας υποσχέσεις.

16/6/1936

Μέχρι σήμερα επικρατεί ησυχία εντός της πόλεως. Στα περίχωρα αι ληστείαι δεν εσταμάτησαν.’Ολοι οι οπλογορούντες έγιναν αρχηγοί.Αναρχία. Οι Ορόμο εξεδίωξαν από πολλά μέρη τους Αμάρηδες  ποθ’ ευρίσκοντο εκεί προς είσπραξιν φόρων.

Σοβαρά γεγονότα δεν συνέβησαν. Είχαν πληροφορηθή φαίνεται την κατάληψιν της πρωτεύουσας από τους Ιταλούς και οι κάτοικοι της Τζίμμας δεν ήθελαν να δείξουν κακήν διαγωγήν και συγκρατούσαν την κατάστασιν ήρεμον.

23/6/1936

Έφθασε εις μερικούς ξένους  ταχυδρομείον εξ Α.Α …Έγγραφον ότι εσήλθον Ιταλοί.Προ της εισόδου έγιναν αρπαγαί και λεηλασίαι αλλά τώρα επικρατεί ησυχία.

Στους Αμάρηδες η άφηξις ταχυδρόμου έδωσε με Ιταλούς. Ζητήσαμε δήθεν βοήθεια και μας εστάλη απάντησις.

24/6/1936

Ειδήσεις εκ Γκόρε λέγουν ότι έλαβον τηλεγράφημα εκ μέρους του Αυτοκράτωρος το οποίον λέγει “διευθετήθησαν όλα και εντός ολίγου έρχεται”,

 25/6/1936

Διάφοροι διαδόσεις κυκλοφορούν περί ταραχών περί επαναστάσεως και τα τοιαύτα. Ϊσως να συνέβαινε κάτι αλλά οι κάτοικοι της επαρχίας αντιδρούν καθώς και οι ιθύνοντες και έτσι μέχρι σήμερα δε συνέβη τι το σοβαρόν.

29/6/1936

Σήμερα απεφάσισα να αγοράσω μερικά είδη διότι αργώτερα δεν θα υπάρχουν.Επήγα εις το κατάστημα Καλογερόπουλου εις τον κ.Κ.Γεωργακάν κι αγόρασα έξι σάκκους αλεύρι, δύο δωδεκάδες ούζο 1 τενεκέ λάδι 1 δωδεκάδα κονιάκ.

30/6/1936

Από προχθές η φυλή των Τζαντζιρό ενεπλήκη με τους Ορόμο.Οι Τζαντζιρό ως λέγουν θέλουν να είναι  με το μέρος των Αβησσυνών ενώ οι Ορόμο λέγουν ότι εφ΄όσον οι Τζαντζιρό είναι μουσουλμάνοι και άλλοτε σκλάβοι του Αμπά Τζιφάρ θέλουν να είναι υπό των Ορόμο.

Κάποια ληστεία ή άλλη διένεξις έγινε αφορμή να χτυπηθούν και οι Αμάρηδες ως εκπρόσωποι της κεντρικής Κυβέρνησις περί τους 500 μετέβησαν εις Τζιρέν (όπου η διοίκησις των  ντόπιων) με ενα κανόνι προς διακανονισμόν της διαφοράς.

Το απόγευμα επέστεψαν εν παρατάξει κανονίσαντες ως λέγουν τις διαφορές των δύο συμπλακέντων. Η κατάστασις γενικώς είναι ανώμαλος.

7/7/1936

Οι πυροβολισμοί δεν παύουν κάθε βράδυ και όλοι μας είμεθα καταστενοχωρημένοι.Διαδίδεται ότι συνελήφθη κάποιο χαρτί των Τζίμμηδων προς τους Ιταλούς ζητούντων ενίσχυσιν εναντίον των Αμάρηδων.

Κατόπιν τούτου ειδοποιήθησαν όλοι οι Αμάρηδες (Χριστιανοί) να είναι έτοιμοι δι ΄ενδεχόμενην επίθεσιν των Γκάληδων. Ταχυδρομείον αφιχθέν εξ Α.Α . λέγει ως διαδίδουν ότι ο υιός τους Αμπά Ντούλα, Αμπά Τζαμπίρ πρόκειται να έρθη στην Τζίμμα με στρατόν.

Άλλη διάδοσις λέγει ότι ο Ντετζάζ Ταγέ , διοικητής Γκιμίρας (συγγενής της βασιλικής οικογένειας)έρχεται στην Τζίμμα.

Άλλοι λέγουν ότι τρία ποταμόπλοια πλήρη Αγγλικού στρατού έφθασαν στην Γκαμπέλα και ότι αγοράζουν ζώα δια να προχωρήσουν στο εσωτερικό της Αιθιοπίας.

Οι εδώ Αβησσυνοί πιστεύουν ότι ο Αυτοκράτορας είτε με Άγγλους είτε μόνος του θα έρθη να τους κυβερνήση.

10/7/1936

Σήμερα ο Ναγκαντράς Μούσσε μαζί με τον Αμπά Μπουλγκου επεσκέφθησαν  όλα τα ευρωπαϊκά σπίτια και εζήτησαν έρανον για μισθοδοσία του στρατού και των εδώ Αμάρηδων διότι οι κάτοικοι έπαυσαν να πληρώνουν φόρους. Φοβούμενοι ληστειών και αρπαγών απεφάσισαν δι έράνου να συλλέξουν περί τα 1500 δολ.να πληρωθούν οι μισθοί των στρατιωτών.Στον έρανον πρόσφερα κι εγώ 15 δολ.Οι Αμάρα διαβεβαιούν ότι εφ΄όσον παίρνουν τον μισθό τους δε θα συμβεί τίποτε.

13/7/36

Σήμερα ανεχώρησαν δια Αγκάρο (Γκόμα )οι κ. Σ. Πετράτος Δ.Σγολόμπης Ν.Σιμάτος και Μ. Αρμενάκ ως και η δεσποινίς Μπιμ της Αμερικανικής Μισσιόν. Ο κ Πιπγκράς (της Αμερικανικής μισσιόν)είχε γράμμα εξ Αμερικής εις το οποίον τους γράφουν ότι οι Ιταλοί κατέλαβαν την Α. Α.

Ημείς εδώ ουδέν θετικόν γνωρίζαμε διότι δεν έχομε καμία επικοινωνία.

16/7/1936

Πέμπτη σήμερα , ανεχώρησαν ο υποδιοικητής και ο Κανιασμάτς Ιξάσσα εις Ντέντο διότι είχον πληροφορίας ότι λησταί επρόκειτο να εισβάλλουν στην αγορά προς λεηλασίαν.Κατ΄άλλους για να δώσουν θάρρος στους χωριάτες να έρθουν στην αγορά διότι εφοβούντο να φέρουν τα προϊόντα τους και από καιρού η εβδομαδιαία αγορά εστερείτο ειδών πρώτης ανάγκης.

Μόλις έφθασαν οι Καναζμάτς Κάσσα και ο στρατός στο ποτάμι Γκίμπε , οι λησταί οι οποίοι ήσαν κρυμμένοι ήνοιξαν πυρ και έτσι συνήφθη σωστή μάχη μέχρι το  βράδυ.Εκ των Αμάρα εφονεύθησαν 3 και ετραυματίσθησαν 6. Εκ δε των ληστών 15. Τα ζώα της περιοχής διηρπάγησαν , πολλά δε σπίτια κατέκαυσαν.Αργά το βράδυ επέστρεψαν στην πόλη τραγουδώντας .Ενώ αυτά συνέβαιναν εκεί εδώ στην αγορά έπεσε ένας πυροβολισμός. Ο ένας έγιναν 20 και ανεστατώθη όλη η αγορά.Πολλά εμπορεύματα αρπάχτηκαν από διαφόρους και ο κόσμος έτρεχε πανικόβλητος να κρυφτή. Στο μαγαζί μου κατ΄εκελινην την ώραν ήσαν ο κ.Γεωργακάς και Ν.Σιμάτος , ο Ν. Μπαριανάκης και ο Μ.Σακελλαρίδης.Τρομάξαμε όλοι και ζητούσαμε καταφύγιο και τρέξαμε στου Π.Ζερβού το σπίτι, το οποίον ως πέτρινο ήτο ασφαλέστερο.Δύο άτομα εύρον τον θάνατον στην αγοράν.

18/7/1936

Σήμερα κατά τας 10 π.μ διεδόθη ότι από το δυτικόν μέρος της πόλεως (από το Κήτο) έρχονται πλήθη για να χτυπήσουν τους Αμάρα (Αβησσυνούς).Αυτό έφερε πάλιν τον πανικόν στον κοσμάκη και σε μας την τρομάρα αλλά ευτυχώς δεν ήτο τίποτε. Όλα φαντασία μερικών.

20/7/36

Κατά το απόγευμα ευρισκομένων στο μαγαζί μου του κ.Κ. Γεωργακά, κ.Σαίτ Καράμ , και Μ.Σακελλαρίδη έρχονται ο κ.Δήμαρχος και ο αρχηγός της αστυνομίας.Αποτεινόμενοι στους Σαίτ Καράμ και Κ.Γεωργακά τους λέγουν ότι οι στρατιώται  σας (υπάλληλοι) προχθές την Πέμπτην επυροβόλησαν και οφείλετε να τους παραδόσετε. Υπεσχέθησαν να εξετάσουν το προσωπικό τους και αν πυροβόλησαν να τους παραδώσουν και να τιμωρηθούν. Δύο ανθρώπους μας σκοτώσατε προχθές , λέγουν και το όπλο που έπεσε από του Ζερβού το σπίτι παρ΄ολίγον να σκοτώση έναν ζαμπάνια (χωροφύλακα).Από έναν έναν κοιτάτε να μας τελειώσετε  αλλά αν στρέψωμε κι ημείς τα όπλα εναντίον σας τότε θα ίδουμε…

Αυτέςτις κουβέντες ακούμε σε μια κατάσταση ανώμαλη. Όσο γενναίοι και αν είμαστε , είμαστε μόνοι και ξένοι.

22/07/1936

Εις το κατάστημα Μωχάμετ Άλη (Ινδιάνου -Άγγλου υπηκόου) αφίχθη επιστολή εκ Γκόρε από τον Άγγλον  Πρόξενον μέσω του φιαταουράρ Μπλιλάτα Ντερέσα η οποία λέγη εάν φοβούνται δια την ζωήν τους οι Ευρωπαίοι της Τζίμμας ας έλθουν στο Γκόρε και ημείς μέσω Γκαμπέλας θα τους στείλωμε εις Χαρτούμ.

Συγκεντρωθέντες αποφασίσαμεν να σταλλλουν εκ Γκόρε προς τους εδώ διοικούντας γράμματα από τους εκεί μεγάλους Αβησσυνούς να προστατεύσουν τους Ευρωπαίους, διότι ημείς αδυνατούμε να φύγωμε ή να μας στείλουν έναν Άγγλον.

28/7/1936

Μέχρι σήμερα ουδέν το έκτακτο συνέβη.Ο Αρχιαστυνόμος επεσκέφθη τον κ.Σ. Καράμ, φαίνεται ηπιώτερος.

29/7/36

Ο ληστής Χασάν ο οποίος είχε δραπετεύσει λέγουν ότι πρόκειται να έρθη να αναστατώσει την πόλιν με 22 άτομα.Τίποτε όμως δεν συνέβη.

31/7/36

Περί Ντετζατζματς Ταγέ , ο οποίος επρόκειτο να έρθη στην Τζίμμα δεν επιβεβαιούται αν ξεκίνησε ή όχι.Αι διαδόσεις γι αυτόν είναι πολλαί/Λέγουν ότι είναι συνεννοημένος με τους Ιταλούς με τους Άγγλους  και ότι επειδή ο Αυτοκράτωρ Χαΐλέ Σελασιέ έφυγε, αυτός ως γόνος βασιλικής οικογένειας θέλει να καταλάβει την δυτικήν Αβησσυνίαν.

Σήμερα αγόρασα ένα οικόπεδο αντί 150 ταλήρων Μ.Θηρεσίας (Συμβόλαιον 30 ετών).Το αλάτι έφθασε 110  δολ. Το φορτίον.Το πανί 12 δολ. το τόπι.Ποτά δεν υπάρχουν.

10/8/1936

Ησυχία…Το απόγευμα έφθασε ταχυδρομείον εξ Α.Α χωρίς κανένα σπουδαίον.

13/8/36

Οι Αμάρηδες διαδίδουν ότι ο υιός του Ρας Κασσά και μερικοί άλλοι επιτιθέντες εναντίον των Ιταλών κατέλαβον την Α.Α. Κατασφάξαντες πολλούς.Οι περικυκλωθέντες ζητούν να παραδωθούν με τον όρον να τους χαρίσουν την ζωήν.

Ο παραδοθείς εις τους Ιταλούς Ντετζάτζ Χαΐλέ Σελάσιε αποχωρισθείς των Ιταλών κατέλαβε το Μακαλέ δια λογαριασμόν του.

Αυτά κυκλοφορούν χωρίς επιβεβαίωσιν. Οι εις καταδίωξιν του Χσάν αναχωρήσαντες στρατιώται δεν επέστρεψαν ακόμη.

15/8/36

Γράμματα από το Γκόρε , λέγουν , έφθασαν προς τους Αμάρηδες .Τι γράφουν δεν μπορέσαμε να μάθουμε.

16/8/1936

Ο εν Γκόρε Πρόξενος της Αγγλίας δι ΄επιστολής του διορίζει τον διευθυντήν του καταστήματος Μωχάμετ Άλη, Πρόξενον Τζίμμας αλλά αι αρχαί ως φαίνεται δεν τον εδέχθησαν αυτόν τον διορισμόν .

19/8/1936

Διαδίδεται και πάλιν ότι οι δάφοροι Κυβερνητικοί εάν δεν πάρουν τους μισθούς των θα παραβιάσουν το ταμείον και θα αρχίσουν κατασχέσεις και αρπαγές στην αγορά.Παρ΄όλα αυτά ουδέν συνέβη μέχρι τώρα , αλλά αι διαδόσεις και μόνον αρκούν να μας προξενήσουν τον φόβον και τη μελαγχωλίαν.

23/8/1936

Συννεννοήσεις λέγουν διεξάγονται μεταξύ Κανιαζμάτς Κάσσα, Μπάσια Ζελάγκα και λοιπών αρχηγών με σκοπόν να εξαναγκάσουν τον Διοικητήν Κοντίπα Τάνα να παραδώση την αρχήν  εις τον Κ.Κάσσα. Κατηγορείται λέγουν ότι επρομήθευσε σφαίρες εις τον ληστήν Χασάν ότι έκρυψε τα χρήματα της Κυβέρνησης δι΄ίδιον όφελος ότι είναι ανίκανος να διοικήση κ.λ.π.

24/8/1936

Επέδωσαν λέγουν κάποιο χαρτί υπογεγραμμένο από διαφόρους αρχηγίσκους όπως παραδώσει την αρχήν εις τον Κάσα.Υπάρχει φόβος ανωμαλιών.

26/8/1936

Σήμερα μας πληροφορούν ότι επήλθε συμβιβασμός μεταξύ των αρχηγών και αλληλουποσχέθησαν να είναι ηνωμένοι εις τοιαύτας περιστάσεις ως η σημερινή.Ελπίζουμε να μη συμβή τίποτε.

29/8/1936

Λίαν πρωί πήγα να βγάλω τα τάλληρα τα οποία είχα θάψει προ καιρού μόλις δηλαδή άρχισαν να διαδίδονται φήμαι αρπαγών και λεηλασιών, αλλά δεν βρήκα τίποτε.Εφαντάσθηκα ότι κάποιος μας τα επήρε κατά την εις Τζιρέν απουσίαν  μας και όλη η οικογένεια ήταν καταστενοχωρημένη.

Κατά τις 3 μ.μ. Αρχίζω να σκάβω εις ευρύτερη περιφέρεια.Ίσως να μην ήταν αυτή η καφεδιά που είχα βάλει σημείο, να ήταν η άλλη και πράγματι ήταν ολίγον πιο πέρα από το μέρος που έσκαψα και βρέθηκαν τα 220 τάλληρα , Μ. Θηρεσίας  και ησηχάσαμε.

31/8/1936

Ο Αύγουστος πέρασε όχι ευχάριστος αλλά χωρίς να μας συμβή και τίποτε σοβαρόν.Η γενομένη συννενόησις μεταξύ των Αμάρηδων που έχουν και την διεύθυνσιν του τόπου μας ευχαρίστησε.

20/9/1936

Πολλαί διαδόσεις κυκλοφορούν ότι οι Αιθίοπες κατέλαβον την Πρωτεύουσαν και άλλα, αλλά ευτυχώς εδώ η κατάστασις είναι ήρεμος.

20/9/1936

Σήμερον οι χωροφύλακες ζητούν την απομάκρυνσιν από τα καθήκοντά του του αρχηγού των Ζελάγκα. Ζητούν επίσης τους μισθούς των.

22/9/1936

Σήμερα παρήσασαν στην αγορά όλοι οι ζαμπανιάδες( στρατός, χωροφύλακες) με φωνές και φοκορά.Άνοιγαν κι έκλειναν τα όπλα τους για να φέρουν κάποιον πανικόν εις τον λαόν και να αναγκάσουν τους αρμόδιους να δεχθούν τα αιτήματά των. Όλοι μας φοβηθήκαμε μήπως γίνει καμιά στάσις και τα πρώτα θύματα θα είμεθα εμείς.

Το απόγευμα έγινε μια μικρή συμπλοκή μεταξύ των και εφονεύθη ένας εξ αυτών αλλά εν τέλει συνεφώνησαν να τηρήσουν την τάξιν εντός της πόλεως και απηγορεύθησαν οι πυροβολισμοί.

23/9/1936

Εις στρατιώτης του Ζέλαγκα από πείσμα όπως είπαν και για να αποδείξει ότι η τάξις δε μπορεί να διατηρηθεί χωρίς το αφεντικό του τον κ.Μπάσια Ζέλαγκα, άρχισε να πυροβολή συνελήφθη όμως την επομένην και κατεδικάσθη εις 40 ραβδισμούς.

30/9/1936

Επικρατεί απολυτος ησυχία. Οι πυροβολισμοί σταμάτησαν .Μόνον την 3ην 10/36 άρχισαν να διαμαρτύρονται οι γραμματείςκαι μικροΰπάλληλοι της Κυβερνήσεως για τους μισθούς των.Αν και ο μισός περίπου λαός πλρώνει φόρους, χρήματα δεν υπάρχουν στο ταμείον.Επεισόδιον κανένα.

20/10/36

Αφίχθησαν εξ Ουλάμο και Σιντάμο περί τους 700 Αμάρηδες(στρατός) και ανεχώρησαν δια Ολάγκα.

5/11/36

Αφίχθη εκ Λίμου ο λοχαγός Τακάλα με 200 στρατιώτας πολυβόλα και καλόν οπλισμόν.Ο φόβος ηυξήθη αν και μας διαβεβαίωσαν ότι η τάξις θα τηρηθή και ουδείς κίνδυνος ταραχών υπάρχει.

12/11/36

Πληροφορούμεθα ότι ιταλικόν καμιόν διέβησαν το ποτάμι Γκίμπε, δηλαδή εισήλθον εις το έδαφος της Τζίμμας.Η αγορά (το παζάρι)διελύθη και όλοι εφαντάζοντο ότι οι αρπαγές δεν θα λείψουν .Πέρασε η Πέμπτη, ημέρα αγοράς και η Παρασκευή και τίποτε δεν συνέβη.

14/11/36

Σάββατο.Όλοι οι Αμάρηδες ετοιμάζονται να φύγουν έξω της πόλεως.Αι συνεννοήσεις αι οποίαι έγιναν μεταξύ των Ορόμο αρχηγών και των Αμάρα , κατέληξαν να μη γίνει καμία ταραχή στην πόλη της Τζίμμας.Αν θέλουν να πολεμήσουν τον εχθρόν να οχυρωθούν έξω της πόλεως και όχι πλησίον της πόλεως. Οι διευθύνοντες τον στρατόν είχον (ως απεδείχθη)ειδήσεις ότιτα Ιταλικά στρατεύματα πλησιάζουν και ητοιμάζοντο να φύγουν.Κατά τας 10π.μ παρουσιάζονται στον ουρανόν της Τζίμμας 2 αεροπλάνα τα οποία άρχισαν να ριχνουν βόμβες εις διάφορα σημεία χωρίς κανένα στόχον , αλλά προς εκφοβισμό.Τούτο ανάγκασε τους Αμάρηδες να επισπεύσουν την αναχώρησίν των εξαναγκάζοντας και όλους τους Χριστιανούς (Αμάρα)να τους ακολουθήσουν.

Ο κόσμος και προπάντων γυναίκες και παιδιά τα είχαν χάσει.Δεν ήξεραν σε ποιο σημείο να παν και ποίον δρόμον να ακολουθήσουν.Μέχρι τας 3 μ. μ. Όλοι σχεδόν είχαν αναχωρήσει.Μετά την αναχώρησιν των στρατευμάτων και αρκετού λαού οι λωποδύτες χύθηκαν στους δρόμους και λεηλατούσαν τα διάφορα γραφεία και σπίτια που είχαν μείνει έρημα.

Οι Ευρωπαίοι τη νύχτα πυροβολούσαν για να εκφοβίζουν τους λωποδύτες να πλησιάσουν στα σπίτια των.Ευτυχώς κανείς δεν τόλμησε να πλησιάσει τα σπίτια και τα μαγαζιά των Ευρωπαίων (τα οποία βέβαια ήσαν κλειστά).

Από τας 14 μέχρι τας 18 Νοεμβρίου η κατάστασις ήτο συγκεχυμένη

18/11/1936

Π.Μ. Πληροφορούμεθα ότι εις το Τζιρέν όπου τα παλάτια (σπίτια)του πρώην Σουλτάνου της Τζίμμας Αμπά Τζιφάρ, έφθασαν Ιταλικά στρατεύματα. Άμα τη αφίξει των εκεί ο υιός του Αμπά Τζιφάρ, ως αρχηγός των Ορόμο, ειδοποίησε μερικούς Ευρωπαίουςνα δεξιωθούν τους αρχηγούς του στρατού διότι αυτός δεν γνωρίζει από Ευρωπαΐκά έθιμα.

Μεταξύ των άλλων επήγα κι εγώ εκ περιεργείας.Τους πρόσφεραν μπισκότα και τσάι.

Μόλις φθάσαμε βλέπουμε την Ιταλικήν σημαίαν να κυματίζη στο ύψωμα του Τζιρέν.Θα είχε περάσει μια ώρα περίπου και μισή δηλαδή θα ήτο 11π.μ.όταν εγύρισα στο μαγαζί μου και είδα περί τα 30-40 μηχανοκίνητα στην πλατεία της αγοράς. Είχαν πληροφορηθεί ότι το μαγαζί μου ήτο είδος μπαρ και περίμεναν ν΄ανοιξω και να πιουν κάτι. Καφέ δεν είχα.Είχα μόνον ολίγον κονιάκ , λίγο ούζο και μερικά μπουκάλια κρασί , όχι καλό.

Την επομένην προσετέθη και άλλος στρατός και το εμπόρευμα τελείωσε.Όπου υπήρχε μπουκάλι το αγόραζα.Οι δικοί μας επήραν θάρρος και άνοιξαν τα μαγαζιά τους , οι Ινδιάνοι όμως ήσαν κλειστοί και μετά 2-3 μέρες άνοιξαν.

Με μεγάλη προσπάθεια κατόρθωσα να εξοικονομήσω διάφορα εμπορεύματα, να προμηθευτώ κι ένα καζανάκι για καφέ και συν το χρόνο με τη βοήθεια της συζύγου μουαρχίσαμε να μαγειρεύωμε και ψωμί να φτιάχνωμε σ΄ένα φουρνάκι το οποίο είχαμε κάμει γιατον εαυτόν μας και στο οποίον είχαμε κρύψει κατά το διάστημα του πολέμου πιάτα και κατσαρόλες δια τον φόβον των αρπαγών.

Η περίοδος αυτή έληξε και αρχίζει πλέον νέα με Ιταλικήν κατοχή μέχρι το 1941.

Την 18/11/1936 τα Ιταλικά στρατεύματα εισήλθον στην πόλη της Τζίμμας αμαχητί , διότι όλοι σχεδόν οι Αμάρα στρατιωτικοί και πολιτικοί είχαν αναχωρήσει δια Λίμο. Κατά συμφωνίαν Ορόμο και Αμάρηδων δεν έπρεπε να συναφθούν μάχαι εντός της πόλεως .Στην περιφέρεια Λίμο  έγιναν μερικές μάχες αλλά εν τέλει οι Ιταλοί ενίκησαν και συνέλαβαν αιχμαλώτους τους οποίους μετέφεραν στην Τζίμμα.Πολλούς από τους αρχηγούς εθανάτωσαν στο Μπάντα Μπούνα και άλλους έστειλαν στην Ιταλική Σομαλία.

Ύστερα από λίγους μήνες συλλαμβάνεται ο υιός Ν.Μπαριανάκη , Ιωάννηςκαι κατηγορηθείς ότι συνειργάσθη με τους Αθίοπας εναντίον των Ιταλών ετυφεκίσθη.

Μερικοί ιθαγενείς μάγοι είχαν εκμυστηρευτεί εις φίλους των ότι οι Ιταλοί δεν θα καθίσουν περισσότερον των πέντε ετών.Τούτο μαθόντες οι Ιταλοί συγκαλούν έκτακτον στρατοδικείον στο ύπαιθρον και καταδικάζουν 3 εις θάνατον τους οποίους και εξετέλεσαν.Αι προφητείαι των επαληθεύθησαν.

Κατά τους πρώτους μήνας της Ιταλικής κατοχής ο φόβος μήπως παραβούμε τους κανονισμούς και τους νόμους μας κρατούσε περιορισμένους.Πολλοί Ιταλοί συμπεριφέρθηκαν με ευγένειαν , αλλά μερικοί , ιδίως φασίσται είχαν τόσο μίσος εναντίον όλων των μη Ιταλών , ώστε ζητούσαν αφορμή να εκδηλωθούν με ύβρεις και βάναυσα λόγια.Μία μέρα ένας μου λέει. Δε σας έσφαξαν οι Αβησσυνοίθα σας σφάξωμε εμείς.

Μία μέρα προσεκλήθην παρά του Ρεζιντέντε και επειδή άργησα ολίγον να πάω εκεί μου λέει  “ όταν εγώ σε ζητώ να έρχεσαι αμέσως και με το βρακί στο χέρι ακόμα” (υπήρχαν και τοιούτοι).

Ημείς όλοι πάντοτε νομοταγείςδεν εδώσαμε αφρμήν εις παρεξηγήσεις και υπονοίας.

Με την άφιξιν πολιτών και διαφόρων εμπόρων αποκτήσαμε θάρρος και επιδοθήκαμεν καθένας στη δουλειά του. Η αύξησις του Ευρωπαϊκού πληθυσμού και η ανεπάρκεια καταστημάτων μας έδωσε την ευκαιρίαν να εργασθούμε αρκετά καλά.Η κίνησις συν τω χρόνω μεγάλωνε.Καφενεία, εστιατόρια και παντοπωλεία είχαν μεγάλη κίνησι.Τα είδη σιδερικών μόλις άρχισε η ανοικοδόμησις εύρον μεγάλην κίνησιν και πολλοί Ιταλοί επλούτησαν εντός 2-3 ετών (Ιταλοί ήσαν όλοι οι έμποροι σιδηρικών).

1936-1941

Κατά την πενταετή περίπου κατοχήν υπό των Ιταλών η Αιθιοπία ωφελήθη, κατά την γνώμην μου πάρα πολύ.Κατασκευάσθησαν δρόμοι, οικίαι, αεροδρόμια, εργαστήρια, ηλεκτρικαί εγκαταστάσεις , γέφυραι και διάφορα άλλα των οποίων είχον ανάγκην.Η κίνησις ηυξήθη εις όλους τους κλάδους.Το μόνον εμπόδιον στους Αιθίοπας ήτο που δεν μπορούσαν να κυκλοφορούν ελευθέρως στο μέρος της πόλεως όπου υπήρχον Ιταλοί και γι΄αυτό ίδρυσαν αγορές ιθαγενών όπου μπορούσαν να κυκλοφορούν και να εμπορεύονται ελευθέρως.

Με το εστιατόριον και μπαρ ηργάσθην αρκετά καλά και τον Ιούνιο 1938 μετέβην οικογενειακώς στην Ελλάδα ενοικιάσας το κατάστημα εις τινα Ιταλόν Ούρσιτς ονόματι εκ Τεργέστης.

Επειδή η άδεια ήτο στο όνομά μου έπρεπε να γίνει πληρεξούσιον για να συνεχίζη την εργασίαν άλλο πρόσωπο με άδεια άλλου προσώπου.

Αφού κανονίστηκαν όλα ανεχώρησα αλλά μετά τρίμηνον λαμβάνω τηλεγράφημα παρά του δικηγόρου Κενότ (ο οποίος και έκαμε τα χαρτιά)λέγων  “επισπεύσατε επάνοδον,Ούρσιτς πτώχευσε”.Τον τέταρτον μήνα ηναγκάσθην να επιστρέψω αλλά ο Ούρσιτς είχε εξαφανισθή καταχρασθείς πολλές χιλιάδες από διαφόρους εμπόρους της Α.Α.

Επειδή υπήρχε φόβος να διεκδικήσουν οι πιστωταί υτου από την περιουσίαν μουέκρινε καλόν ο δικηγόρος να με ειδοποιήση.Έχασα τα ενοίκια τεσσάρων μηνών και μερικές χιλιάδες εμπορεύματα συνεχίσας την εργασίαν ο ίδιος.

Τον Ιούλιον του 1939 ειδοποιούμαι από το φασιστικόν γραφείον ότι εν τός 15 ημερών πρέπεινα εγκαταλείψω τα κτίρια διότι πρόκειται να κατεδαφισθούν για να ανεγερθή το Casa Littoria. Αν και διαμαρτυρήθην ότι ελλείψει καταλλήλου οικήματος δεν μπορώ να μεταφέρω το εστιατόριον, δεν εισηκούσθην και αφού πέρασε η προθεσμία και ολίγες μέρες ακόμα έστειλαν εργάτας και άρχισαν να ξεκαρφώνουν τους τσίγγους της σκεπής.Τότε ηναγκάσθην να περιοριστώ στο σπίτι που έμενα.Από τα 3 δωμάτια το μεγαλύτερον το έκαμα εστιατόριον.Συνάμα κλαμνω αίτησιν εις την δημαρχίαν να μου παραχωρήσει οικόπεδον να χτίσω. Μου δίδεται το οικόπεδον και η άδεια και στας 10 /8/1938 τίθεται ο θεμέλιος λίθος.Την 1ην Νοεμβρίου 1939 εγκαινιάσαμεν το νέον εστιατόριον με το όνομα GLORIA. Ειργάσθην αρκετά καλά (Β΄κατηγορίας) μέχρι την 22/12/1940 οπότε συλληφθείς αποστέλλομαι με άλλους 11 εις Αμπάλτι και απ΄εκελι εις Σαρκάμα και κατόπιν Α.Α.μέχρι απελευθερώσεως .

1939-1940

Ο πόλεμος στην γη χιλιάδας ψυχάς στέλλει στον Άδη. Ραδιοφωνικές ειδήσεις ακούμε μόνο από Ιταλικούς σταθμούς. Από Ελληνοϊταλικό μέτωπο ακούμε συνέχεια Καλαμάς, Καλπάκι…

Την 22/12/1940 μας συλλαμβάνουν και δεν ακούμε πλέον τίποτε .Τη νύκτα της 22ας Δεκεμβρίου από τας 9 άρχισαν αι συλλήψεις των 11 Ελλήνων της Τζίμμας, τους οποίους και έκλεισαν σ΄ένα κελί 6 τετραγωνικών μέτρων.Το πρωί στας 6 μας βάζουν σ΄ένα καμιόν μαζί με έναν Σουδανέζον και μας οδηγούν στο Αμπάλτι 140 χιλιόμετρα από την πόλη της Τζίμμα.Προ του πολέμου εκεί υπήρχον τα γραφεία , κατοικίες και αποθήκες της Εταιρίας PARISI. Μας έβαλαν σε καλά σχετικά δωμάτια.Τρώγαμε απ΄το ξενοδοχείον αλλά δεν τρώγαμε διότι το φαγητόν κάτι άλλο μπορούσε να ονομαστή και όχι φαγητόν. Ευτυχώς που είχαμε το δικαίωμα να μας στέλλουν από την Τζίμμα τρόφιμα και κρασί ακόμη μας έστειλαν τα Χριστούγεννα. Για ψωμί είχε φούρνο. Μερικοί Σουδανέζοι που ήσαν κλεισμένοι ως ύποπτοι δεν είχαν τίποτε απέξω και τους δίναμε κάτι ημείς όταν μας περίσσευε.

Στας 12/1/1941 μας φέρουν και τον κ.Δ Σγολόμπην τον οποίον είχαν αφήσει προσωρινώς. Έτσι εσυμπληρώθηκε ο αριθμός 12.

Ήσαν οι εξής:

Πιν. Ζερβός, Χριστ.Ζερβός, Ανδρ.Γκόψης, Σπυρ.Πετράτος, Χρ.Γερασιμίδης, Πασχ. Γιώτης, Ν.Σιμάτος, Κ. Γεωργακάς, Ν.Ευθυμιάτος, Μ.Σακελλαρίδης και Δ.Σγολόμπης.

Στο Αμπάλτι μείναμε ευχαριστημένοι διότι δεν ελιχαμε έλλειψη από τίποτε σχεδόν , μόνον την ελευθερία.Την 4/2/1941 κατόπιν διαταγής μας φοιρώνουν στο καμιόν για την Α. Α. Όπου φθάσαμε κατά τας 8 το βράδυ.Στο κελί που μας έβαλαν βρήκαμε 2 Αμερικανούς της Μισσιόν του Λίμπα. Ούτε εφάγαμε , ούτε εκοιμηθήκαμε εκείνο το βράδυ.Το πρωί μας φορτώνουν στο τρένο  και την άλλη μέρα 7/2/41 φθάνομε στο Ούρσο. Την ίδια μέρα το βράδυ μετά δίωρον πορείαν φθάνομε στην Σαρκάμα στο κέντρο αιχμαλώτων.Εκεί βρήκαμε όλους τους Έλληνες της DIRE DAWA και Χάραρ και πολλούς της Α.Α.(Τους περισσότερους της Α.Α. Τους είχαν στείλει στο Κόραμ).

Με λίγα ξύλα και λίφη λάσπη είχαν φτιάσι οι Ιταλοί περί τα 20 σπιτάκια χωρίς πόρτες.Παρ΄’ολον που εκεί είμαστε άνω των 100 η τροφή μας ήταν ελάχιστη.Το ψωμί ήρχετο από την Δ.Δ και πολλάκις έλειπε(150γρ).

Στην Σαρκάμα υπήρχε και ο παπάς Γαβριήλ της Δ.Δ.ο οποίος κατώρθωσε και επήρε άδεια να λειτουργή και έτσι γην Κυριακή του Τελώνου και τουΦαρισαίου εκκλησιαστήκαμε.Η ζωή μας περνούσε στα χαρτιά.Σ΄όλα τα καλύβια σχεδόν έπαιζαν.Πολλές φορές οι νεότεροι έπαιζαν ποδόσφαιρο.

Οι βοβμβαρδισμοί της Δ.Δ ηκούοντο από τον κάμπον.

Καθ΄ομάδας όλοι συζητούν πολιτικά και εκφέρουν τας γνώμας των για την έκβασιν του πολέμου κσαι για το μέλλον του κόσμου.

Την 8/3/41 έλαβα την πρώτην επιστολήν από την σύζυγόν μου με ημερομηνίαν 31/1/41 και τηλεγράφημα της 26/2/41.Απήντησα αυθημερόν με τας λέξεις-Έλαβον τηλεγράφημα-Είμεθα όλοι καλά- υπογραφή Ανδρέας και Πασχάλης.

18/3/41

Προσκλητηρίου γενομένου μας ανεκοινώθη ότι αύριον το πρωί πρέπει να είμεθα όλοι έτοιμοι διότι πρέπει να αναχωρήσωμεν εκ Σαμαρκάμας. Κατόπιν συσκέψεως αρνηθήκαμε να μετακινηθούμε (νομίζοντες ότι θα μας μεταφέρουν εις άλλο μέρος χειρότερο) δηλώσαντες ασθένειαν. Μέχρι το πρωί της 20/3/41 δεν μας ενόχλησαν αλλά κατά τας 11 π.μ. Καταφθάνουν 3 καμιόν.Στο πρώτο ήσαν 5-6 στρατιώται με ένα πολυβόλον , τα άλλα δύο είχαν καραμπινέρους. Αμέσως εννοήσαμεν ότι ήταν για εκφοβισμόν μας και αφού ήθελον να μας πάρουν δια της βίας συνεφωνήσαμεν να μη φέρωμε άρνησιν.

Ύστερα από μίαν ώραν ειδοποιούμεθα να ετοιμαστούμε. Κατά τας 2μ .μ. Αναχωρούν τα 3 καμιόν με πράγματα και 12 Έλληνες δια τον σταθμόν Ούρσο. Αφού ξεφόρτωσαν και επέστρεψαν τα καμιόνια ξαναφορτώθηκαν πάλιν και ανεχώρησαν. Μόλις είχαν προχωρήσει περί τα 3-4 χιλ. 5 αγγλικά αεροπλάνα ενεφανίσθησαν υπεράνω του σταθμού κι άρχισαν τον βομβαρδισμόν. Οι ευρισκόμενοι εκεί αιχμάλωτοι δεν ήξεραν τι να κάμουν. Να απομακρυνθούν απηγορεύετο. Έπεσαν όλοι κάτω και στην τύχη. Αι βόμβαι φαίνεται ήσαν πολύ μικραί και δεν έφεραν μεγάλας ζημίας. Εκ των ημετέρων επληγώθησαν 2. Οκ.Γ.Πολιταρίδης ελαφρώς και ο κ. Γ.Κουκούτσης σοβαρώτερον στη φτέρνα κι έμεινε κουτσός. Απ΄τους Ιταλούς 3 ιθαγενείς στρατιώται εφονεύθησαν και ο αρχηγός του αποσπάσματος Μαρεσιάλο ετραυματίσθη σοβαρώς. Οι ευρισκόμενοι ακόμα στον κάμπο έβλεπον τα αεροπλάνα και ήκουον τον κρότον και ανυπομονούσαν να μάθουν τα αποτελέσματα και τα έμαθαν με την επιστροφήν των καμιόν. Οι τραυματίαι μετεφέρθησαν εις Δ.Δ. Κατά τις 6.μ.μ είχε συμπηρωθή η εκκένωσις του κάμπου. Άνθρωποι και πράγματα είχαμε στοιβαχτεί σε τρία βαγόνια τα οποία ίσως προ ολίγων ωρών θα είχον μεταφέρει ζώα διότι αι ακαθαρσίαι δεν είχαν ακόμη καθαριστεί.Κατά τας 8 έγινε η εκκίνησις και κατά τας 9 1/2 το πρωί φθάνομε στην γέφυρα του Αουάς. Μόλις το τραίνο βγήκε από την γέφυρα (ευτυχώς)ένα αεροπλάνο έφθασε επάνω μας.Όλους μας έπιασε πανικός.Το τραίνο σταμάτησε και όλος ο κόσμος πολίται κσαι στρατιώται έτρεξαν να κρυφτούν στα κλαριά.Τα μυδραλιοβόλα του αεροπλάνου άρχισαν να ρίχνουν.Ύστερα από λίγη ώραεσταμάτησε και άρχισε να απομακρύνεται.

Το τραίνο άρχισε να σφυρίζει αλλά ο κόσμος από τον φόβον του δεν το κουνούσε και το τραίνο ξεκίνησε με όσους είχε μέσα αλλά δεν πρόφθασε να προχωρήσει ούτε 100 μέτρα νέος συναγερμός.Σταμάτησε πάλιν το τραίνο κσαι ο κόσμος ξεχύθηκε να κρυφθή αλλά αντί αεροπλάνων ήσαν πουλιά γύπες. Το τραίνο άρχισε να σφυρίζει και να καλεί τους επιβάτας αλλά πολλοί παρέμειναν από τον φόβο τους στη θέση τους. Μερικοί ελιποθύμησαν. Όλοι οι παραμείναντες ηναγκάσθησαν να διανύσουν τα 3 περίπου χιλιόμετρα με τα πόδια. Μόλις το τρασίνο εισήλθε στο σταθμό του Αουάς, νέος πάλιν συναγερμός χωρίς τίποτε.Το τραίνο λόγω της καθυστερήσεως αναγκάστηκε να φύγει και δεν προλάβαμε να φάμε.Ένδεκα από τους δικούς μας έμειναν στο Αουάς δια το επόμενον τραίνο.

Φθάσαμε στην Α.Α, κατάκοποι κατά τις 9 1/2 η ώρα αλλά από τον σταθμόν μέχρι τους στρατώνας που μας μετέφεραν η ώρα ήταν 11. Μέτρημα, ξαναμέτρημα και φόρτωσις στα καμιόν πέρασε η ώρα. Φθάσαμε στους στρατώνας “ βιλάτζιο Σαβόια” καλουμένους και, μόλς μπήκαμε μέσα δισεκατομμύρια ψύλλοι μας επετέθησαν. Κανείς δεν μπόρεσε να κοιμηθή. Την άλλη μέρα ρίξαμε νερό, σκουπίσαμε αλλά η κατάστασις δεν μετεβλήθη. Κατά το βραδάκι ανεγνώσθη κατάλογος εκ 12 προσώπων τους οποίους άφηναν ελεύθερους. Είχαμε την ελπίδα ότι την άλλη μέρα θ΄ακολουθούσαν άλλοι, αλλά έπρεπε να περάσουν 6 ημέραι οπότε απέλυσαν άλλους 20. Την  Τετάρτην ημέραν από της αφίξεώς μας εις Α.Α. Μας επεσκέφθη ο επίσκοπος Καστελάνη , ο οποίος μας είπε τα εξής:

Κατά τον υπάρχοντα νόμον σας έστειλαν στα πεδία αιχμαλώτων.Εγώ φροντίζω να ελευθερωθούν τουλάχιστον οι οικογενειάρχες. Το Χριστιανικόν καθήκον μου μου επιβάλλει να φροντίσω για όλους σας αλλά δεν μπορώ να εισακουσθώ για όλα από τας στρατιωτικάς αρχάς.

Μας ενθάρρυνε ολίγον και ελπίζαμε κάτι να γίνει. Μέχρι την 30/3/41 μείναμε εκεί κοιμούμενοι με τους ψύλλους σε κρεββάτια κατασκευασμένα από 4 ξύλα και λίγο σύρμα για σωμιέ.

Το βράδυ της 30/3/41 ένας υπολοχαγός της αστυνομίας διαβάζει έναν κατάλογον με τα ονόματα όλων. Όλους μας κατείχε μια αγωνία. Όλοι ανυπομονούσαμε να τελειώσει να ιδούμε το αποτέλεσμα. Άλλοι είχαν την γνώμην ότι θα μας μεταφέρουν αλλού και άλλοι ότι θα μας δώσουν την ελευθερίαν. Εν τέλει μας λέγη ότι από αυτήν την στιγμήν είσαστε ελεύθεροι εντός της Α.Α. Τον ευχαριστήμε με ένα grazie και αμέσως τρέξαμε να δέσωμε τα πράγματά μας. Σε 1/12 ώρα όλοι είχαν φύγει από τους θαλάμους. Οι Άγγλοι εν τω μεταξύ προχωρούσαν και είχον καταλάβει το Αουάς , γι΄αυτό φαίνεται και μας μετέφεραν από την Σαρκάμα στην Α.Α. Μετά μια εβδομάδα από της ελευθερώσεώς μας Κυριακή 6/4/41 βλέπουμε στους δρόμους της Α.Α στρατιωτικά αυτοκίνητα άλλου τύπου και μας φάνηκε παράξενο. Να ήταν λάφθρα ή νέος τύπος ιταλικός;

Κατόπιν πληροφορηθήκαμε ότι ήσαν αγγλικά της επιτροπής η οποία ήλθε να διαπραγματευτεί την παράδοσιν της πόλεως.

Το βράδυ της ίδιας μέρας Νοτιοαφρικανικά και Αιθιοπικά στρατεύματα κατέλαβον την Α.Α. Χωρίς κανένα επεισόδιον .

Την 19/6/41 ημείς της Τζίμμας ξεκινάμε με δύο αυτοκίνητα 1100 για την Τζίμμα αν και δεν ξέραμε ακόμη αν είχε καταλειφθεί ή όχι. Όταν φθάσαμε στον ποταμό Όμο (Γκόμπε) μας σταμάτησαν διότι επρόκειτο να περάσουν στρατιωτικά αυτοκίνητα δια της πρόχειρης σχεδίας(η γέφυρα είχε καταστραφεί). Την επομένην κατά τας 11π.μ. Μας επέτρεψαν αλλά όταν φθάσαμε στο μικρό Γκίμπε αναγκαστήκαμε να κοιμηθούμε εκεί διότι τα στρατεύματα ήσαν ακόμα στα απέναντι υψώματα.Την επομένην 21/6/41 αφού στείλαμε έναν ντόπιο και μας πληροφόρησε ότι ο στρατός προχώρησε  προς την πόλιν της Τζίμμας ξεκινάμε κι ημείς με τα 2 αυτοκίνητα. Στα τζάμια των αυτοκινήτων είχαμε βάλει την Αγγλικήν και την Ελληνικήν σημσαίαν και δε μας ρώτησε κανείς, και κατά τας 4 μ.μ.το πρώτον αυτοκίνητον στο οποίον επέβαινα εγώ , ο κ.Βαλεντής (εκ Γκόρε) και ο κ.Τυροπώλης εισήλθε στην πόλιν χωρίς να εμποδισθεί. Το δεύτερον όμως το ημπόδισαν στην είδοδον τηςπόλεως και ηναγκάσθημεν  να επέμβωμερν στας στρατιωτικάς αρχάς και έτσι έφθασε δτην πόλι με καθυστέρηση 2 ωρών. Η πόλις ήτο σχεδόν έρημος. Όλοι οι Ιταλοί είχον κλεισθεί στα σπίτια τους.

Μετά 3 μέρες παρέλαβα το κατάστημά μου το οποίον κατείχε Ιταλός και άρχισα να εργάζομαι, Ώφειλε ο κ. Βερτσέζι ενοίκια, ποτά και είδη κουζίνας περί τις 24.000 λιρέττες αλλά δεν είχε να πλρώσει και μου έδωσε μία απόδειξη για τους τύπους .Μετά από λίγες μέρες συλλαμβάνεται , όπως και άλλοι και στέλλεται εις τα πεδία αιχμαλώτων.

Εργασθερίς μέχρι τον Ιανουάριον του 1942 εν Τζίμμα τον Φεβρουάριον εγκαταλείπω την Τζίμμα και μαζί με την τελευταία αποστολή των Ιταλών αιχμαλώτων φθάνω στην Α.Α. Η γυναίκα μου με τις δύο κόρες μου είχαν φύγει δι Α.Α. Τον Οκτώβριον για να προλάβουν τα παιδιά το σχολείον.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

8/8/1945

Αφίχθη σήμερον αεροπορικώς ο νέος εν Α.Α. Έλλην Πρεσβευτής Εξοχ.κ.Ν.Μπίστης.

Εις το αεροδρόμιον τον υπεδέχθησαν πολλαί προσωπικότητες και αρκετός κόσμος.

17/8/1945

Αφίχθη σιδηροδρομικώς η Κα Μπίστη ωςκαι Κα Καλογεροπούλου , Προέδρου της Κοινότητος.

Αφίχθη επίσης εξ Αιγύπτου ο κ. Ε.Στατηράς.

19/8/1945

Αναχωρεί δι Αίγυπτον κι επιστρέφει μετά δίμηνον ο κ.Κ. Στατηράς

15/8/45

Ενυμφεύθη ο κ.Γεωργακάς μετά της Κατίνας Καραγεώργη.

9/9/45

Κατά την τρίτην πρόσκλησιν Γεν .Συνελεύσεως της Κοιν/τος παρουσιάσθησαν και πάλιν ολίγοι και το ζήτημα ήταν να ληφθή απόφασις για την ανέγερσιν ευπρεπών σχολείων.Κατά την τρίτην αυτήν Συνέλευσιν ελήφθη η Απόφασις αλλά απορούμε με την αδιαφορίαν των Παροίκων.Κρίμα.

Όλοι αυτοί τυγχάνουν να είναι Βουρμπιανήτες κι αυτό είναι που πειράζομαι και θα τους μπω στις μύτες, να παύσουν να τα βάζουνε  με τους Πυρσογιαννίτες.

Α.Α.1945 Α.Ζ.Γ.

Την 9ην  Ιουλίου 1946 απεβίωσε κατόπιν πολυημέρου ασθενείας (ίσως καρκίνον)ο Γ.Σγολόμπης εκ Πυρσόγιαννης, θείος από μητέρα του γράφοντος.

Από το 1908 ευρισκόμενος εν Αιθιοπία και από το 1912 εγκατεστημμένος στην Τζίμμα , είχε αποκτήσει την αγάπην του Διοικητή Αμπά Τζιφάρ και όλου του κόσμου. Την κηδείαν παρηκολούθησε πολύς κόσμος και αντιπρόσωπος από το Παλάτι.

 ΑΠΡΙΛΙΟΣ 1946

Πρωτοβουλία μερικών και με τη θέληση πολλών απεφασίσθη η ανέγερσις ενός καταλλήλου σχολικού κτιρίου .Όπως συμβαίνει πάντοτε στο Ρωμαίικο η αντίδρασις δεν έλειψε.Άλλοι κατηγορούν το Συμβούλιον για το σχέδιον , άλλοι για το μέγεθος και άλλοι για το ακατάλληλον του μέρους και του χρόνου.

Η επί τόσα χρόνια έλλειψις δεν συνεκίνησε τους κυρίους.Αντί να συμβάλλουν όλοι να γίνει κάτι το ωραίον, φέρνουν εμπόδια, αλλ΄είπαμε αυτά δεν λείπουν στους Έλληνες.Το έργον συνεχίζεται και μια μέρα θα τελειώσει και το κοινόν θα το καμαρώσει.

Τιμές κι επαίνους όλοι αυτοί οι Έλληνες αξίζουν που νέο ευπρεπές σχολείο ν΄ανεγερθεί φροντίζουν , και περισσότερο σε αυτούς που χρήματα δωρίζουν.

 1959-1960

Την 15/2/1959 ετέθη θεμέλιος λίθος προς ανέγερσιν εντευκτηρίου των αθλητών της Ελληνικής Αθλητικής Ένωσης “ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ” σε γήπεδον ιδιόκτητον,(Από το αγορασθέν από την κοινότητα δι ανέγερσιν νέων διδακτηρίων , το 1/3 του γηπέδου παρεχωρήθη -επί πληρωμή βεβαίως -εισ τον Ολυμπιακόν.)

Μετά την θεμελίωσιν του λίθου επηκολούθησε γλέντι στο ύπαιθρον με ρετσίνα ελληνική και αρνιά της σούβλας.Το γεγονός εσκόρπισε σε όλους τους φιλάθλους και μη μεγάλη χαρά και ευχαρίστηση.

Μετά την απόκτησιν δικού της πλέον γηπέδου και εντευκτηρίου , η Αθλητική Ένωσις πρέπει να προοδεύσει και την παροικίαν ποικιλοτρόπως να ωφελήσει , αν βεβαίως επικρατήσει πνεύμα αγάπης και αλληλεγγύης.

28/2/59

Οι βασιλείς της Ελλάδος Παύλος και Φρειδερίκη αφίχθησαν σήμερον το απόγευμα εις Α.Α. Με αεροπλάνον της Ολυμπιακής Εταιρείας. Η υποδοχή περί της οποίας έγραψαν οι εφημερίδες λεπτομερώς ήτο θερμοτάτη και πρωτοφανής.

Την 6/3 /59 ανεχώρησαν .Στη συγκέντρωση των Ελλήνων η οποία έγινε στην πρεσβεία μας όπου παρευρέθη και ο υποφαινόμενος, είχα την γνώμην ότι η Α.Μ.θα μας έλεγε δύο λέξεις, έναν χαιρετισμόν της Ελλάδος προς τα τέκνα της , αλλά δεν είπε.Η βασίλισσα έκαμε μερικές ερωτήσεις εις μερικούς περί της ζωής των.Δεν ξέρω αν αυτό επιβάλλει η εθιμοτυπία.

12/04/59

Σήμερον έλαβον χώρα εκλογαί προς Ανάδειξιν Διοικητικού Συμβουλίου της Αθλητικής Ένωσης.Πρόεδρος εξελέγη πάλιν ο κ.Ι. Βελισσαρίου.

17/5/59

Παρουσία του εξοχ. Πρεσβευτού μας κ.Υψηλάντη και πλήθος κόσμου ετέθησαν οι θεμέλιοι λίθοι των μελλόντων να κτιστούν νέων διδακτηρίων και του οικοτροφείου εις το προ καιρού αγορασθέν παρά της κοινότητος οικόπεδον.Ο κ.Πρεσβευτής έθεσε τον θεμέλιον λίθον του οικοτροφείου το οποίον θ΄ανεγερθεί με την βοήθειαν της Κυβερνήσεως , του Γυμνασίου ο κ.Α. Μίχος και του Δημοτικού ο κ. Μ.Ζέκος με τας δωρεάς των οποίων και θ΄ανεγερθούν.Μετά τον λόγον του κ.Υψηλάντη προσεφέρθησαν ποτά και μεζέδες εις όλους τους παρευρεθέντας. Ευχόμεθα ταχείαν εκτέλεσιν των έργων.

7/06/59

Αφίχθη ο νέος εν Α.Α. Πρεσβευτής κ .Αργυρόπουλος , ο οποίος μετά δίμηνον περίπου ανεχώρησε.Περί νέου ουδείς λόγος.

1960 Φεβρουάριος.Εγένοντο τα εγκαίνια του αποπερατοθέντος Αθλητικού Κέντρου της Ενώσεώς μας. Το κτίριον αν και έχει μερικάς ελλείψεις κατά την γνώμην μου έγινε λαμπρότατον και είναι καύχημα των φιλάθλων και της παροικίας γενικώς.

2/10/1960 Σήμερα παρεδώθησαν εις το Κοιν.Συμβούλιον τα ανεγερθέντα παρά των κ.κ Α.Μίχου, Γυμνάσιον , Μιχ.Ζέκου , Δημοτικόν και Ν.Διαμάντα , Νηπιαγωγείον κατόπιν επισήμων εγγράφων.

Α.Α.1955

ΕΚΛΟΓΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΟΣ 24/05/1955

Έγραφον τότε……Εκλήθημεν ν’ ακούσωμε με προσοχή και τάξη τα όσα το συμβούλιον ως τώρα έχει πράξει, συνάμα δε να δώσωμε την ψήφον μας σ’ εκείνους που θεωρούμε άξιους, δραστήριους και φίνους.

Το έργον της κοινότητος είναι αρκετά ποικίλον και πρέπει να έχει αρχηγούς με σύνεσιν και ζήλον..

Η Παροικία μας αυτή που συνεχώς αυξάνει έχει ανάγκες αρκετές, πρέπει πολλά να κάμει για να μπορεί τον ιερόν σκοπόν της να σκορπίζει.

Πτωχοί και πλούσιοι ας δείξωμετρανόν ενδιαφέρον και όχι πείσμα, εγωισμόν κι ατομικόν συμφέρον.

Καμία κοινότης δεν μπορεί να δράσει και ν’ ανθίσει όταν υπάρχουν πείσματα, διχόνοια και μίση.

Την συνδρομή του ο καθένας μικρή είναι ή μεγάλη ποτέ προς την κοινότητα να μην την αναβάλλει.

Είδα τα μέλη ανέρχονται μονάχα σε 210, ενώ θα πρέπει κατ’ εμέ να ήτο 500.

Η νέα αυτή περίοδος να φέρει ας ευχηθούμε ομόνοιαν και πρόοδον κι ό,τι καλό ποθούμε.

Γενομένης ψηφοφορίας με σπάνιαν για την Α.Α. προθυμίαν [170 ψηφοφόροι] εξελέγησαν οι κάτωθι.

            Αλ. Γανωτάκης                                               115 ψήφους

            Αθ. Μίχος                                                       113 ψήφους

            Στ. Μανταλίδης                                               102 ψήφους

            Μ. Ζέκος                                                         100 ψήφους

            Π. Κορδάς                                                       100 ψήφους

            Β. Βαλασκατζής                                                99   ψήφους

            Ν. Χαλκούσης                                                    98   ψήφους

            Ηρ. Γαλάτης                                                   94   ψήφους

            Κ. Πρωτογερέλης                                          88   ψήφους

            Κ. Στατηράς                                                   88   ψήφους

            Σ. Πετράτος                                                   87   ψήφους

            Σ. Μυριαλής                                                   86   ψήφους

Πρόεδρος εξελέγη ο κ. Αθ. Μίχος                                                   

24/05/1959

Γενομένων εκλογών στην Κοινότητά μας εξελέγησαν οι κάτωθι.

                        Α. Μίχος                               ψήφοι 125

                        Αλ. Γανωτάκης                      ψήφοι 124

                        Αθ. Καλογερόπουλος             ψήφοι 118

                        Ν. Διαμάντας                         ψήφοι 115

                        Σ. Σαβαϊδης                            ψήφοι 104

                        Αρ. Μαγδαληνός                    ψήφοι 96

                        Εμ. Σακελλαρίδης                  ψήφοι 84

                        Κ. Αλεξανδράκης                   ψήφοι 79

                        Κατσαίτης                              ψήφοι 79

                        Σ. Μανταλίδης                        ψήφοι 67

                        Ζήσος                                     ψήφοι 65

                        Ζαίρης                                    ψήφοι 65

1961

Παραιτηθέντων  4 εκ των ανωτέρω εξελέγησαν ως αντικαταστάται οι κάτωθι:

                        Σπ. Αντωνάτος

                        Κ. Κωσταδήμας

                        Στ. Βαπορίδης

                        Δ. Σγολόμπης

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ.

03/03/59       Απέθανεν εκ συγκοπής εν τω ξενοδοχείω Chion ενώ διασκέδαζε ο Κ. Μακρής.

15/03/[59     Ο Φενελόν Πάρης και η δις Χρ. Πιτσιλαδή ετέλεσαν τον γάμο τους.

ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΑ. Την 31/01/1960 έγινε η βάπτιση της θυγατρός του κ. Ι. Παπατζίμα. Ανάδοχος ο αδελφός του Δημήτριος, χαρίσας το όνομα «Άννα»

[Βουρμπιανίτες] Την 07/02/1960 έγινε η βάπτιση του υιού του Γ.

Παπαχαραλάμπους [γαμπρού της Όλγας Κίσκα]. Ανάδοχος η κόρη

του κ. Κωσταδήμα, χαρίσασα το όνομα Ηλίας.                            

1960 H 2α Οκτωβρίου 1960 θα πρέπει να μείνει ιστορική για την Παροικία της Α.Α. διότι κατά την ημέραν αυτήν παρεδόθησαν εις την Κοινότητα τα νέα [επί της οδού Μπόλε] εκπαιδευτικά ιδρύματα δαπάναις του μεν Γυμνασίου παρά του κ. Αθαν. Μίχου του δε Νηπιαγωγείου παρά του κ. Ν. Διαμάντα και του Δημοτικού [προ μηνός] παρά του κ.Μιχ. Ζέκου.

Χάρις εις την γενναιοδωρία και τον ενθουσιασμόν των ανωτέρω κυρίων, προς τους οποίους όλοι ανεξαιρέτως εκφράζουν τα θερμά των συγχαρητήρια η Παροικία μας αποκτά ολόκληρο συγκρότημα Διδακτηρίων μέσα στην ίδιαν περιοχήν.

Το ανεγειρόμενον εις τον ίδιον χώρονΟικοτροφείον με την συνδρομή του Ελλην. Κράτους θα δώσει εξαιρετικήν λαμπρότητα και ούτω συμπληρούνται αι ανάγκαι της κοινότητός μας που καμία άλλη κοινότης δεν κατόρθωσε μέχρι σήμερα ενταύθα.

Εντός ολίγων ετών αποκτήσαμε ιδιόκτητον οικόπεδον, σχολεία νέα, οικοτροφείο, αθλητικόν κέντρον λαμπρότατον, με γήπεδα καλαθόσφαιρας, ποδόσφαιρον και τένις εντός ολίγου ίσως. Με την δωρεάν του κ. Μεταξά πρόκειται ν’ ανεγερθεί και γηροκομείον το οποίον θα εγκαινιάσει ο ίδιος.

Ας είμεθα υπερήφανοι, διότι επί των ημερών μας [παρ’ όλες τις αντιξοότητες] έγιναν τα τόσο ωραία και λαμπρά αυτά έργα.

Μεταπολεμικώς ηγοράσθη οικόπεδον και ανηγέρθη το τριώροφον σχολείον Δημοτικόν και Γυμνάσιον, ηγοράσθη άλλο οικόπεδον 32 χιλ. τετραγωνικών μέτρων εκ των οποίων το εν τρίτον παρεχωρήθη [επί πληρωμή] εις την Αθλητική Ένωση «ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ» και κατεσκευάσθησαν επ’ αυτού τα ανωτέρω αναφερόμενα κτίρια.

Μετά την παράδοσιν των σχολικών κτιρίων από τους δωρητές κατόπιν υπογραφής των σχετικών εγγράφων, επικολούθησε αγιασμός και εξεφωνήθησαν λόγοι.

Ο κ. Επιτετραμμένος της Ελλ. Κυβέρνησης κ. Πετρόπουλος ηυχαρίστησε τους δωρητάς δια ωραίων λόγων, ο δε κ. γυμνασιάρχης κ. Δράκος εξιστόρησε εν ολίγοις τα συντελεσθέντα μέχρι σήμερον εν τη παροικία ευχαριστήσας ιδιαιτέρως τον παρόντα παλαιόνπρόεδρον της κοινότητος [1925 – 1930] κ. Ανδρ. Καββαδίαν επί των ημερών του οποίου εκτίσθη ο ιερός ναός του Αγ. Φρουμεντίου και όλους τους οπωσδήποτε βοηθήσαντας. Ωμίλησε επίσης και ο Πρόεδρος της κοινότητος κ. Αθ. Μίχος ευχαριστήσας τους πάντας και τον Θεόν δια τα συντελεσθέντα επί της Προεδρίας του.

Την 3/10/1960 άρχισαν τα μαθήματα του σχολικού έτους 1960 – 1961 εις τα νέα διδακτήρια τα οποία έχουν πλέον τελειώσει εκτός ολίγων μικροεργασιών.

Το οικοτροφείον το οποίον ελπίζεται να τελειώσει το 1961 είναι ένα τριώροφον μέγαρον με ημιισόγειον εστιατόριον και μαγειρεία για τους οικοτρόφους και περιλαμβάνει το 2ον και 3ον πάτωμα υπνοδωμάτια και αναγνωστήρια και το πρώτον μια πελώρια αίθουσα δι’ εορτάς. Είναι ένα πολύ λαμπρόν και σπουδαίον έργον αλλά δυσανάλογον των πόρων της κοινότητός μας και η αποπεράτωσίς του θα φέρει μεγάλες οικονομικές δυσχέρειες στην κοινότητα. Η όλη δαπάνη υπολογίζεται εις 400 χιλ. Αιθ. Δολλάρια. Κακοί υπολογισμοί αναγκάζουν την κοινότητα να κάμει δάνεια. Μπορούσε να γίνει οικονομικώτερον αλλά το λάθος έγινε και ας συμβάλλουν όλοι να τελειώσει. Η Ελλ. Κυβέρνηση αρκετά έχει δώσει. Η διάνοιξις ενός δρόμου από τα εκπαιδευτήρια προς την νέαν οδόν του νέου αεροδρομίου είναι απαραίτητος. Ελπίζουμε να κατορθωθούν όλα συν τω χρόνω και πολλά ακόμα εάν είμεθα ηνωμένοι με αγάπη και αλληλεγγύην.

ΟΛΙΓΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΙΚΙΑ ΑΝΤΙΣ ΑΜΠΕΜΠΑ

Μια βραδιά του Νοεμβρίου 1923 φθάνω κατόπιν τριημέρου ταξιδίου από το Τζιμπουτί στον σταθμόν της Α.Α.

Βρέθηκα σ΄ένα άγνωστο περιβάλλον, αλλά αμέσως με παρέλαβε ο συγχωριανός μου Ιωάννης Δούκας, ο οποίος είχε ειδοποιηθεί και με περίμενε μ΄ένα μουλάρι και φανάρι, διότι η πόλις είχε τότε αυτοκίνητα και φώτα. Με οδήγησε στο σπίτι του, το οποίον απείχε περί τα 3 χιλ. από τον σταθμόν κι εκεί παρέμεινα μέχρις ότου να έρθουν τα μουλάρια και οι υπηρέτες να φύγω για την Τζίμμα. Την άλλη μέρα βγήκαμε στο κέντρο της πόλεως, όπου συναντήσαμε τους συμπατριώτες Λ.Λύτην, Γ.Κίσκα, Χρ.Λύτην, Ν.Παπατζίμα, Αποστ. και Βασ. Φίλην, Π.Κορδ., Ν.Μούσιον, Ε.Κυριαζή, Μπίζον και μερικούς άλλους. Η πόλις δεν είχε ούτε δρόμους ασφαλτοστρωμένους ούτε φώτα και όλοι εκινούντο με μουλάρια και φαναράκια.
Η Ελληνική Κοινότης είχε σχηματιστεί από ετών, ως και μερικαί Αδελφότητες, ως η Ηπειρωτική, η Καρπαθιακή και η των Κεφαλλήνων, αλλά χωρίς αξιόλογον δράσιν.

Η Κοινότης είχε εκκλησίαν εις ένα χόρτινα σπίτι αρκετά ευρύχωρον, είχε όμως αρχίσει να χτίζεται και η σημερινή επ’ ονόματι του Αγ.Φρουμεντίου και της οποίας τα εγκαίνια ετελέσθησαν ανεπισήμως, μητροπολίτου μη υπάρχοντος. Το 1926, σχολείον κατ΄αρχάς υπήρχε της Κας Κοσμά, η οποία συγκέντρωνε τα παιδιά [μιγάδες] και κατόπιν κατά το 1920 άρχισε να λειτουργεί το Κοινοτικό, το οποίο εστεγάζετο σε διάφορα σπίτια μέχρι το 1945. Κατόπιν άνοιξε ιδιωτικόν σχολείον και ο πρώτος δημοδιδάσκαλος της κοινότητος Χρ.Σακελλαρίδης.

Το 1945 επί προεδρίας Γ.Καλογερόπουλου, ηγοράσθη ένα οικόπεδον με τα εν αυτώ σπίτια [όπου εστεγάζετο το Ελλ. Προξενείον] κι έτσι απηλλάγη η κοινότης από τα ενοίκια και τις μετακομίσεις.

Στο οικόπεδον αυτό εκτίσθη το τριώροφον σχολείον εις το οποίον το 1947 εστεγάσθη το δημοτικόν και στο οποίον προσετέθησαν 3 τάξεις, κατ’ αρχάς γυμνασίου, και κατόπιν προήχθη εις εξατάξιον Γυμνάσιον. Εις το νέον αυτό κτίριον με την αρκετά ευρύχωρη αίθουσα έγιναν πολλαί εορταί από τας οποίας η Κοινότης ωφελήθη αρκετά.

21/5/1961

ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΑΙ ΕΠΙΔΕΙΞΕΙΣ ΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΜΑΣ.

Έλαβονχώραν σήμερον εις το γήπεδον του Ελλ. Αθλητ. Συλλόγου ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ.

Δεν ήμουν εκεί αλλά ήκουσα άλλους να εκφράζονται ευμενώς και άλλους μετρίως καλώς.

15/6/1961 Σεισμοί. Χρόνια Πολλά δεν αισθανθήκαμε σεισμούς στην Αιθιοπία. Από είκοσι τώρα ημερών άρχισε να δονείται και το έδαφος της Αιθιοπίας. Στην πρωτεύουσα μέχρι σήμερα 3 ήταν οι πιο αισθητοί, στο Καρακόρε όμως ήταν αρκετά ισχυροί και προξένησαν ζημίας. Ακόμα συνεχίζονται ως φαίνεται. Ας ευχηθώμε να σταματήσουν.

20/6/61 Οι σεισμοί έχουν σταματήσει σχεδόν, αλλά μερικοί αισθάνονται ακόμα τας νυχτερινάς ώρας.

28/6/61 Επί τη λήξει του σχολικού έτους έλαβε χώραν εορτή με ποιήματα, σκετς και δημοπρασίαν κεντημάτων, εις την νέαν αίθουσα εορτών του οικοτροφείου, η οποία ακόμα δεν αποπερατώθη. Αν και πολλοί παραλήδες έλειπαν από την εορτήν, εντούτοις αι εισπράξεις από την δημοπρασίαν των κεντημάτων ανήλθον εις σεβαστόν ποσόν δια σήμερον.

Την 25η Σεπτεμβρίου αφίχθη ο κ. Βεινόγλου, Πρεσβευτής της Ελλάδος εν Αιθιοπία και επέδωσε τα διαπιστευτήριά του στον Αυτοκράτορα. Μέχρι της ημέρας εκείνης θέσιν επιτετραμμένου κατείχε ο κ. Πετρόπουλος και προσωπικόνήσαν ο κ. Ι.Τομάζος ως Πρόξενος, Ελένη Γκόψη, κατόπιν κυρία Ι.Τομάζου και Σπ. Βυριδάκης ως γραμματείς.

Κατά τον μήνα Μάιον – Ιούνιο μια διαφωνία μεταξύ Πετροπούλου και Τομάζου δι’ ατομικούς μάλλον λόγους με συκοφαντίες και ψεύδη, ο κ. Πετρόπουλος επέτυχε την μετάθεσιν του κ. Τομάζου.

Ως έμαθα και ως αντιλαμβάνομαι στο Ελλην. Κράτος ισχύουν τα μέσα και όχι η αλήθεια.

28/10/61. Η Κοινότης έδωσε χορόν προς όφελος του σχολικού ταμείου.

Το οικοτροφείο ακόμα δεν έχει τελειώσει και ο χορός έγινε στην αίθουσα του Αθλ. Συλλόγου.

Κοινότης και Πρεσβεία ήλθον εις διένεξιν δια την ανεγειρόμενην οικοδομήν του Οικοτροφείου. Μεγάλη διαφωνία για τα εξοδευθέντα χρήματα. Η μεν Κοινότης κατηγορεί τον κ. Πετρόπουλον ως διαχειριστήν των χρημάτων, ο δε Πετρόπουλος την Κοινότητα. Πρέπει μια μέρα να διαλευκανθεί η υπόθεσις.

Οκτώβριος 1961

Ο κ. Κουμαριανός έγραψε άρθρον εις μίαν των εφημερίδων εις το οποίον έγραφε την συμβολήν των Ελλήνων εις την πρόοδον του τόπου και κάποιος πολύ έξυπνος Αιθίοψ, για να δείξει ίσως πνεύμα, έγραψε ότι οι Έλληνες δεν έκαμαν τίποτε εκτός από του να φροντίζουν για τα συμφέροντά των.

Πόσην άγνοιαν έχει για τα συντελεσθέντα και συντελούμενα στην πατρίδα του ο δυστυχής. Δεν γνωρίζει ακόμα ότι κάθε άνθρωπος αποβλέπει πρώτον εις το ατομικόν του συμφέρον και μαζί με τα ατομικά του συμφέροντα θα ωφεληθεί και ο λαός και το κράτος. Μήπως αυτός εργάζεται δωρεάν χάριν της πατρίδος του…

Η επέτειος της στέψεως του Αυτοκράτορος, η 2/11/61 δεν επανηγυρίσθη εφέτος με σημαιοστολισμούς και παρελάσεις λόγω ασθενείας της Αυτοκράτειρας. Το πρωί έγινε η κανονισμένη δοξολογία εις τον Άγιον Γεώργιον. Κατά τις ένδεκα εξεφώνησε τον λόγον του θρόνου εις την Βουλήν και το απόγευμα επήγε και έβαλε τους θεμελίους λίθους για το μέλλον ν’ ανεγερθεί Νοσοκομείον, ΠΡΙΓΚΗΨ ΜΑΚΟΝΕΝ, και το Επιμελητήριον, όπου κατά την ομιλίαν του ο Αυτοκράτορας είπε ότι οι πρώτοι έμποροι εν Αιθιοπία ήσαν Έλληνες και κατόπιν ακολούθησαν Γάλλοι, Άγγλοι και λοιποί.

Κατά την ομιλίαν του Δημάρχου, ο οποίος τυγχάνει και πρόεδρος της επιτροπής του εράνου υπέρ του νοσοκομείου, ανέγνωσε κατάλογον των προσφερθέντων ποσών εκ μέρους των επαρχιών και των ξένων κρατών μεταξύ των οποίων και η Ελλάς δωρήσασα διάφορα είδη αξίας 14.000 δολλαρίων.

4/11/61. Απέθανεν σήμερον εξ εμβολής ο Διονύσιος Γερμενής ετών 55. Την κηδείανγενομένην την επομένηνπαρηκολούθησε κόσμος πολύς, αφού βέβαια έτυχε να είναι Κυριακή. Η 7 Νοεμβρίου είναι ημέρα κατά την οποίαν ο υποφαινόμενος άρχισε εργασίαν στο KINGGEORGEBAR.

Σπουδαία γεγονότα μέχρι 31/12/61 δεν εσημειώθησαν.

1962.

Επί τη ευκαιρία του νέου έτους 1962, εκατομμύρια κόσμος ηυχήθησαν αλλήλους και οι αρχηγοί των κρατών εξεφώνησαν ωραίους λόγους πλην όμως από όσα είπον δεν πρόκειται ωφεληθεί ο κόσμος ούτε κατά ελάχιστον. Τα μίση και ο φθόνος μεταξύ των λαών ηυξήθησαν και ουδείς ενδιαφέρεται για την ειρήνην και ευημερίαν του κόσμου. Υποκρισία και προπαγάνδα, εγωισμός και συμφέροντα είναι στη σκέψη όλων.
Πώς μπορεί να ειρηνεύσει και να ευημερήσει ο κόσμος υπό τοιαύτας συνθήκας..Κρίμα στον πολιτισμόν και την πρόοδον που αποκτήσαμε.

Αιωνίως συμφέροντα ονειρεύονται οι μεγάλοι της γης και δια της προπαγάνδας των, ξεσηκώνουν λαούς εις εμφυλίους πολέμους.

Ομιλούν περί ειρήνης αλλά σε καμίαν συμφωνίαν δεν καταλήγουν οι δύο μεγάλοι αρχηγοί και μόνον για ν’ ακούουν οι λαοί ότι δήθεν ενδιαφέρονται για την ειρήνην του κόσμου εκφωνούν λόγους συνεχώς. Ευρισκόμεθα στο 1962 και μεγάλαιδιαφοραί χωρίζουν την Ανατολή με την Δύση.

15/2/1962

Στας 6 το πρωί ερρίφθησαν 21 κανονιοβολισμοί. Κατόπιν εμάθαμε από το ράδιον τον θάνατον της Αυτοκράτειρας Μανέν.

Η κηδεία της έγινε την 1η μ.μ. με μεγάλη επισημότητα σύμφωνα με το καταρτισθέν πρόγραμμα. Πολλαί χιλιάδες κόσμου παρηκολούθησαν την κηδείαν, και όλοι οι αντιπρόσωποι των ενταύθα ξένων κρατών.

24/3/1962Η Ελλ. Παροικία ετέλεσε 40ημερον μνημόσυνον υπέρ αναπαύσεως της ψυχής της Αυτοκράτειρας εις τον ιερόν ναόν του Αγ.Φρουμεντίου. Προσεκλήθησαν διάφοροι ιερείς Αιθίοπες και υπουργοί, η δε Ελλ. Παροικία προσήλθε αθρόα. Μετά την επιμνημόσυνον ακολουθίαν η οποία εψάλη εις Ελληνικήν και Αιθιοπικήν γλώσσαν, από χορωδίαν εξεφωνήθη λόγος του ΜητροπολίτουΑξώμης περί της δράσεως και της Πίστεως προς την Ορθόδοξον θρησκείαν της Αυτοκράτειρας.

Μετά το τέλος του λόγου διενεμήθησαν εις τους ξένους κόλυβα εντός σακιδίων από σελοφάν. Σύσσωμος κατόπιν η Παροικία κατηυθύνθη εις τον ναόν της Αγίας Τριάδος μετά των στεφάνων [1 του Βασιλέως Παύλου και 1 της Παροικίας] και του δίσκου με τα κόλυβα ο οποίος έφερε και στέμμα αυτοκρατορικόν.

Αφού εψάλη τρισάγιον κατετέθησαν οι στέφανοι εις τον εντός του ναού τάφον της Αυτοκράτειρας, προ του οποίου παρήλασαν όλοι οι παρευρεθέντες εκεί Έλληνες.

Την επομένην όλαι οι εφημερίδες έγραψαν για το επιβλητικόν μνημόσυνον το δε ραδιόφωνον εξέπεμψε ολόκληρον τον λόγον του ΜητροπολίτουΑξώμης. [εκφωνητής ο κ. Κουμαριανός]

24/4/62

Ο από μηνών ασθενών πρίγκηψΣάχλεΣελάσιε απεβίωσε χθες το εσπέρας. Ο θάνατός του ανηγγέλθη δια 7 κανονιοβολισμών σήμερον της 6ην π.μ. Η κηδεία του έγινε την 11ην π.μ. Είναι ο τελευταίος υιός του Αυτοκράτορος Χαϊλέ Σελάσιε ο οποίος είχε σπουδάσει στην Αγγλίαν και προ δύο ετών είχε νυμφευθεί την κόρη της συζύγου του Ρας Μασφιν αποκτήσας ένα αγοράκι. Εκ των 6 τέκνων του Αυτοκράτορος υπάρχουν σήμερα εν τη ζωή ο Πρωτότοκος υιός και μία θυγατέρα.

Ιούνιος 1962

Την 21ην έλαβονχώραν αι Κοινοτικαί εκλογαί της Α.Α. Από τας 8½ μ.μ. είχον συγκεντρωθεί εις την μεγάλην αίθουσαν τελετών του οικοτροφείου πλέον των 150 μελών. Στας 9 μ.μ. άρχισε η λογοδοσία του Προέδρου κ. Μίχου αφού πρώτον εκρατήθη δύο λεπτών σιγή υπέρ της θανούσης Αυτοκράτειρας, και του Πρίγκηπος Σαχλε Σελάσιε.

Ο Πρόεδρος ανέφερε εν πρώτοις ως επείγον ζήτημα το κληροδότημα της Κας Κοσμά, του οποίου επείγει η ανέγερσις τετραορόφου μεγάρου, ειδάλλως θα κατασχεθή παρά της Δημαρχίας δια χώρον σταθμεύσεως αυτοκινήτων. Ετόνισε να ληφθεί απόφασις παρά της Γεν. Συνελεύσεως και αρχίσει η κατεδάφισις των παλαιών κτιρίων.

Η συνέλευσις δεν έδωσε οριστικήν απάντησιν δηλούσα ότι πρέπει να της δοθεί καιρός να σκεφθεί.

Εις την λογοδοσίαν του ο κ. Μίχος ανέφερε το ιστορικόν της ανεγέρσεως του οικοτροφείου ευχαριστήσας την Ελλ. Κυβέρνησιν δια την επιχορήγηση των 35 χιλ.λιρών στερλινών, κατηγόρησε όμως τον κ.Πετρόπουλον [Επιτετραμμένον] ότι κακώς έκανε τας πληρωμάς εις τον εργολάβον χωρίς να κρατά το 5% της εγγυήσεως ως είχε συμφωνηθεί, και ότι κακώς επλήρωσε 20 χιλ. Αιθιοπικά Δολλάρια, δια σίδηρον εκ του κ. Βελισαρίου.

Παρελάβαμε είπε την Κοινότητα το 1955 με περίπου 600 χιλ. Αιθιοπικά Δολάρια, και σήμερον υπολογίζεται εις 1.750.000.

Περί του πορίσματος των ελεγκτών είπεν ότι θεωρεί τούτο απαράδεκτον διότι οι κ.κ. ελεγκταί μερολήπτησαν και δεν έβγαλαν το πόρισμα εν τάξει.

Εκ της αντιπολίτευσης εμίλησαν οι κ.κ. Στ.Μυριαλλής,Φ.Παπαφιλίππου, Σπ. Αντωνάτος, Κ.Κωσταδήμας και μερικοί άλλοι εις τους οποίους ο κ.Μίχος έδιδε αποστομωτικάς απαντήσεις.

Η συνεδρίασις ήταν αρκετά θορυβώδης διαρκέσασα μέχρι τας 4½ μετά μεσονυκτίου. Μόλις επρόκειτο ν΄αρχίσουν αι εκλογαί περί τους 30 αντιπολιτευομένους απεσύρθησαν με την ιδέαν ότι αι εκλογαί θ’αναβληθούν. Αλλά αι εκλογαί έγιναν ψηφίσαντες 102. Εξελέγησαν οι κ. Αθ. Μίχος με 99 ψήφους, Ν.Διαμάντας, Στ.Γανωτάκης, Ν.Γεωργακάς, Ε.Βιρβίλης, Εμμ. Σακελλαρίδης, Κ.Αλεξανδράκης, Μανταλίδης, Ν.Χαμάουης, Ταλάνος, Σαββαΐδης και Αθ.Καλογερόπουλος.

Την 4ην Ιουλίου εκλήθη εκτάκτως Γεν.Συνέλευσις προς λήψιν αποφάσεων περί ανεγέρσεως μεγάρου επί του κληροδοτήματος της Κας Κοσμά. [οδός Ρας Μακόνεν].

Κατ΄αυτήν πολλοί επεφυλάχθησαν να δώσουν την γνώμην των αλλά η υπάρχουσα πλειοψηφία το ενέκρινε εφ΄όσον το ήμισυ της δαπάνης το παραχωρεί η εταιρία Μόσβολτ η οποία και θα ενοικιάσει ένα μέρος του κτιρίου.

1963

Αι εργασίαι ανεγέρσεως τετραορόφου κτιρίου ήρχισαν και μέχρι τέλους του έτους θα είναι καθ’ όλα έτοιμον.

Ιούλιος. Την μίαν πλευρά των καταστημάτων την έχει προενοικιάσει η εταιρία Σίγγερ η οποία και έβαλε από τώρα την ταμπέλα της.

29/9/63: Ο Αυτοκράτωρ ΧαϊλέΣελάσιε ανεχώρησε σήμερον με Αμερικάνικο αεροπλάνο δι’ Αμερική και Καναδά. Κατόπιν θα επισκεφθεί διάφορα κράτη της Αφρικής και της Ευρώπης.

……Αλλά ηναγκάσθη να επιστρέψει διότι εξερράγη επανάστασις, οι αρχηγοί της οποίας έκλεισαν 6 υπουργούς στο Παλάτι και τους τουφέκισαν…Μόλις ήρθε, σκορπίστηκαν.

20/10/1963: Σήμερα έγινε η βάπτισις του εγγονού μου. Ανάδοχος ο κ.Νικ. Μαγδαληνός, χαρίσας το όνομα Παναγής – Γεράσιμος. Ο Παναγής –Γεράσιμος εγεννήθη την 17ην Μαΐου 1961.

14/7/1961: Αναχώρησις Αριστέας δι’ Ελλάδα να συνεχίσει τις σπουδές της.

25/7/1961: Αναχώρησις Ελενίτσας δι’ Ελλάδα.

1965

Πώλησις σπιτιού Τζίμμας είς AbaBoula.                           Αιθ.Δολάρια 2000
Μείον  προμήθειες και έξοδα                                                          ‘’          ‘’         200
Εισπρακτέο ποσό                                                                 ‘’          ‘’       1800

MAΡTIOΣ 1974

Πολλές φορές φοιτηταί και διδάσκαλοι έχουν κάνει διαδηλώσεις και διαμαρτυρίες στην κυβέρνηση για πιο συνταγματικό και πιο φιλελεύθερο καθεστώς στην Αιθιοπία , η οποία πράγματι εκυβερνάτο από τους ολίγους  στην πραγματικότητα αν και είχε Βουλή και ονομάζετο Δημοκρατία Βασιλευόμενη .
Τα κτήματα ήταν στα χέρια ολίγων. Αν o Χάιλε Σελάσιε  εμοίραζε έστω και τα μισά εις στους αγρότες και τους πτωχούς η επανάστασις του Μαρτίου δεν θα είχε επιτυχίαν.  Η στρατιωτική αυτή επανάστασις απέτυχε ,συνέλαβε όλους τους υπουργούς  και Ράσηδες 61 άτομα και τους συνέλαβε σωρηδόν. Συνεχίστηκαν οι συλλήψεις θανατώθηκε κόσμος που αριθμός των ήταν άγνωστος. Κατασχέθηκαν τα κτήματα όλα γενικώς και όλα τα σπίτια εκτός ενός μόνον για κατοικία του ιδιοκτήτη. Από τις γαίες  έδωσε εν μέρος για καλλιέργεια στους αγρότες  (χωρίς ιδιοκτησία) αλλά τα αγροτικά προϊόντα σπανίζουν…… και τώρα ακόμα ύστερα από 4μιση χρόνια …. (5/12/1978)
Οι τιμές όλων των ειδών υψώθηκαν και οι εργασίες ελαττώθηκαν . Μέχρι τώρα 1978, καμία δεν παρουσιάζει ευχάριστη κατάσταση το νέο αυτό καθεστώς  το λεγόμενον Δημοκρατία, σοσιαλισμός, κομμουνισμός , δηλαδή καθεστώς σκλαβιάς.
 Σήμερα η κατάστασις είναι απελπιστική και όμως εδραιώνεται με τη βία , και θάνατον εις τους αντιδρόντας απλώς με μία λέξη με ένα λόγο.

Γράφω στην Αθήνα και σε λίγες μέρες επιστρέφω στην Α.Α διότι αγάπησα το μέρος σαν πατρίδα μου ζήσας 54 έτη.

ΣΤΟ ΚΟΝΤΑ ΣΑΣ ΤΟΥ ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ –ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2009-

ΑΠΟ ΤΑ ΠΑΛΙΑ…..

Από την καθημερινή ζωή στην Αιθιοπία πριν από μερικές δεκαετίες.

       Απόσπασμα από το περιοδικό  ΑΠ ΌΛΑ  που έγραφε ο Ανδρέας Γκόψης με πολύ κέφι, χιούμορ και μεράκι και το διένειμε  αρχικά στους Έλληνες Παροίκους της Τζίμμα και από το 1944 στην Αδδίς Αμπέμπα, όπου κι εγκατάσταθηκε.

                                                ΑΠ ΌΛΑ

Έκτακτον περιοδικόν                Ό,τι θέλει θ΄αραδιάζει       Με ακαθόριστον σκοπόν                                   κι’ όποιος θέλει  ας το διαβάζη                   Εκδιδόμενον όταν θελήση      κι αν κανένα σατυρίση          
Για τους φίλους που θ΄αποκτήση                           φίλος θάναι, ας σιωπήση.                                            Ιδιοκτήτης και διευθυντής , δεν υφίσταται κανείς

ΚΟΙΝΟΤΙΚΑ

Αντίς Αμπέμπα – Δεκέμβριος 1943

      Εικοσιπενταετία και πλέον είχε παρέλθη χωρίς να μπορέση η Παροικία μας ν’αποκτήση  σχολείο δικό της. Το 1943 τούτο κατορθώθη και η ευχαρίστησις εις όλους μας απλώθη. Παρετηρήθη και κάποια εξαιρετική προσπάθεια εφέτος για για την επί το καλλίτερον διοργάνωσιν του σχολείου. Χάρις εις τας προσπάθειας ταύτας του Κοιν. Συμβουλίου και του καθηγητού Η. Παπαχρήστου , λειτουργεί φροντιστήριον  Α΄και Β΄γυμνασίου και οικοκυρική και χειροτεχνία δια τας δεσποινίδας. Και μουσείον εν τη σχολή έχει κάμει την εμφάνιση του πτωχόν μεν για την ώρα , ελπίζομεν όμως συν τω χρόνω να πλουτισθή με δωρεάς Ελλήνων της Παροικίας μας.

       Για τα συντελεσθέντα εφέτος (εν συγκρίσει με τα περασμένα είναι αρκετά) αξίζουν επαίνων όλοι οπωσδήποτε εργασθέντες γι’αυτά . Το κοινόν ας μη παρίδη τας προσπάθειας αυτών ταύτας ,αλλά ας ενισχύσει αυτούς ν’αντλήσουν θάρρος και ζήλον για τα περισσότερα. Σπουδαίον επίσης ζήτημα για την Κοινότητα μας είναι η έλλειψις οικοτροφείου. Εάν και ελήφθει υπ’όψιν το ζήτημα τούτο από τους κοινοτικούς , ως πληροφορούμεθα, τονίζομεν όμως τούτο και από τας στήλας του ΑΠ’ΟΛΑ ίνα μη λησμονηθή και και κάθε ενδιαφερόμενος γονεύς να κινηθή και δηλώση στην Κοινότητα από τώρα ας απευθύνη ίνα επιστοπήν  μ’αυτό διευκόλυνση.

                                                Ιανουάριος 1944

Περιοδ. Β                                                                                                        Α.Α

                                                Ιανουάριος 1944

Περιοδ. Β                                                                                                                            Α.Α

ΑΡΙΘ.1                                                                                                                        Γραφείο οίκαδε

                                                ΑΠ’ΟΛΑ

Έκτακτον περιοδικόν   κλπ.  Κλπ. …

Διευθυντής  και ιδιοκτήτης  — γνωστός σας συμπολίτης.

                                                          Προς αναγνώστας το ανάγνωσμα

      Ύστερα από τόσα χρόνια εμφανίζεται και πάλι το Περιοδικόν ΑΠΌΛΑ , όχι πλέον εις τον ορίζοντα της Τζίμμας αλλά της Πρωτεύουσας.
Η έλλειψις  από την χώραν αυτή , Ελληνικής  εφημερίδας μας ώθησε εις την έκδοσιν  του ανά χείρας περιοδικού το οποίον θα εμφανίζεται και θα κυκλοφορή όπως δύναται και όπως μπορή.

Εν αυτώ θα δημοσιεύονται, σοβαρά και αστεία σχόλια και ειδήσεις και όλαι της παροικίας μας αι κινήσεις. Παρακαλούνται όλοι οι φίλοι μας όπως βοηθήσουν αποστέλλοντες κάθε πληροφορίας αφορώσα την παροικία μας.

Ζητούμεν  ενίσχυσιν ηθικήν και πνευματικήν διότι ημείς δεν έχομεν αρκετήν.

Αν δεν θελήσετε να γίνει τούτο πραγματική εφημερίδα ας αναλάβη έκαστος την αυτού μερίδα.

       Πολλοί ίσως θεωρήσουν το περιοδικόν μας τούτο βλακίαν και χαρτί χωρίς αξίαν. Δεν υποχρεώνουμε κανέναν. Όποιος θέλει ας το διαβάζη κι αν δε θέλη δεν μας πειράζει. Όπως άλλοι σκυμμένοι επάνω σε ένα τραπέζι αρέσκονται να  παίζουν ποκεράκι ημείς αρεσκόμεθα να γράφωμε πάνω τα ΑΠΟΛΑ στο  χαρτάκι χωρίς να ζημιώνουμε καθόλου τον κοσμάκη. Εκδίδεται απλώς γιατί το θέλομε και για να ‘χομε σημειώσεις των γεγονότων που λαμβάνουν χώραν κι έτσι σκοτώνουμε κι ημείς την ώραν συνηθίζοντες συνάμα και στη δημοσιογραφία.
Αυτά είναι και όχι άλλα.

                [ Η διεύθυνσις τ’ ΑΠΟΛΑ]

Το ΑΠΟΛΑ  Ιανουρίου 1944 χειρόγραφο του Ανδρέου Γκόψη.       

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ.

       Σε πολλά και διάφορα χαρτιά υπάρχουν σημειώσεις γεγονότων κι ας  μη νομισθή πως τούτο είναι εκ των πρώτων. Έχω γράψει γνώμες και ποιηματάκια με τα ίδια τα χεράκια.

Α.Α.1946 Α.Ζ.Γκόψης

Ας αρχίσω πάλιν τον μήνα αυτόν τας σημειώσεις μου.

Ιούλιος 1946 Α.Α.

 Σπουδαίον είναι για σημείωση η ασθένεια του θείου μου πάσχοντος από πίεση αορτής και το συκώτι παρουσιάστηκε τελευταίως.Τον Μάιο κατέβηκε στο Τζιμπούτι για να αλλάξει αέρα αλλ’έπεστρεψε  απ’εκεί με πίεση πολύ περισσότεραν. Κατόπιν παραμονής ολίγων ημερών ενταύθα (Α.Α) οι ιατροί εξέφρασαν την γνώμην να επιστρέψει στην Τζίμμα, εοειδή το ύψος εκεί είναι 1800μ. ενώ η Α.Α. έχει 2500μ. περίπου και ίσως τούτο να τον ωφελήσει , αλλά δυστυχώς κι δεν ησθάνθη βελτίωσιν και απεφασίσθη να έλθει εδώ και να αναχωρήσει στην Ελλάδα.

Ο εξάδελφός μου Δημήτρης ετοίμασε τα διαβατήρια και τη  26η Ιουνίου εστάλη ένα ταξί εις Τζίμμα το οποίον παρέλαβε τον θείον και Πασχάλη. Την 28ην το μεσημέρι ήσαν εν Αδδίς Αμπέμπα. Την επομένην 29 συγκαλείται ιατρικόν συμβούλιον από 4 ιατρούς  Di Nacion, Strouk, Colombe και Κιούσην , οι οποίοι εύρον ότι το συκώτι είχε εξογκωθεί αρκετα και παρουσιάζει κακοήθεις όγκους και πρέπει να υποβληθεί εις δίαιταν επί μίαν εβδομάδα για να εξακριβώσουν πόθεν προήρχετο η εξόγκωσις του συκωτιού και συγχρόνως να τονώσουν την καρδιά η οποία παρετηρήθη αδύνατη. Καθ΄όλην την εβδομάδα ο ασθενής δεν παρουσίασε καμία μεταβολή. Ήτο πάντοτε ανήσυχος και πονούσε. Την 3ην Ιουλίου εφώναξε τον Σπ.Πετράτον και Αρ. Παγώνην και συνέταξαν την διαθήκην του.

Εγώ μετέβην στο Προξενείο και επήρα το διαβατήριον της Αλίκης η οποία απεφασίσθη να σταλή εις Αθήνας προς εξακολούθησιν των σπουδών της διότι εδώ το σχολείον μας δεν έχει πλέον Γ΄ Γυμνασίου. Σάββατο 6 Ιουλίου. Το ιατρικόν συμβούλιον εκ τριών ιατρών (διότι έλειπε ο κ. Nti Natsio) συνεκλήθη για να ιδή ποια μεταβολή έλαβε ο ασθενής κατόπιν της επταημέρου διαίτης.  Σχεδόν καμία και το συκώτι συνέχιζεται να πρήζεται. Για την αδυναμία διέταξαν μερικές ενέσεις βιταμινών. Την 7ην και 8ην Ιουλίου ο ασθενής είχε πόνους δυνατούς ,υπέφερε πολύ , εξαντλήθη . Στας 9 μ.μ. έρχεται ο ιατρός Κολόμπε ο οποίος λέγει ότι η κατάστασις του ασθενούς είναι σοβαρή. Για να μην υποφέρει από τους πόνους θα του κάνω μία ένεση. Μετά την ένεση ο ιατρός έφυγε και ο ασθενής εφάνηκε πως ησύχασε αλλά η αναπνοή τους ήτο βαθειά, δυνατή. Εξημέρωσε η 9η Ιουλίου. Στις 7 παρά 20 λεπτά , ακούω την πόρτα του σπίτιου μου να χτυπά. Σηκώνομαι βλέπω τον Δημήτρη.Μόλις άνοιξε το στόμα του να ρωτήσω πως είναι ο θείος , μου λέγει ότις στας 6.30π.μ μας άφησε υγείας.

           Η γυναίκα μου η οποία ήταν ακόμα στο κρεβάτι με ρώτησε ποιος είναι  και της λέγω την θλιβεράν είδησιν και δεν καταλάβαινε και της το επανέλαβα μεγαλοφώνως. Η εγώ δεν μιλούσα καθαρά ή αυτή δεν άκουε καλά και στον Γερασιμίδη όταν ,μετά από δέκα λεπτά πήγαμε να τον ειδοποιήσουμε να έρθη για να φροντίση ότι χρειάζεται κι εκείνος καλά δεν άκουσε. Ίσως από την ταραχή μου να μην μιλούσα καθαρά. Έτρεξα και πήγα μαζί με τον Δημήτρη στο σπίτι του Πασχάλη όπου ασπάστηκα τον νεκρό πλέον Θείο μου και τα δάκρυα άρχισαν να τρέχουν από τα μάτια μου. Το πεπρωμένον φυγείν αδύνατον . Ήταν πεπρωμένον να ταφή εδώ στα ξένα χώματα ,65 περίπου ετών. Από τον Νοέμβριο του 1923 έζησα μαζί του στην Τζίμμα και αυτός ήταν ο θείος και μητέρα και πατέρας μου. Πάντοτε πονούσε για τους και δεν ξεχνούσε ποτέ την πατρίδα του. Του Χάρου τον δρεπάνι μας τον επήρε και όλοι οι δικοί του πληγώθησαν αλλά της αδελφής του η πληγή θα είναι βαθειά. Με στεναχωρεί κατάκαρδα και δεν ξέρω πώς να της το γράψω. Ο Θεός ας της δώσει υπομονή της πτωχής αυτής της μητέρας μου η οποία δεν  τον απόλαυσε ούτε ευτήχυσε ποτέ της. Διότι κι εγώ ο άτυχος δεν μπόρεσα να την ευχαριστήσω παρ’όλη την καλήν μου θέλησιν.  
 Η κηδεία του μακαρίτη θείου μου έγινε όπως έπρεπε , την 3ηνμ.μ. Αρκετός κόσμος παρακολούθησε ταύτην  μέχρι του νεκροταφείου. Αιωνία του η μνήμη.

 14/7/1946: Σήμερον είχε κληθή γεν. Συνέλευσις των μελώ της Κοινότητας για την παραχώρησιν του Γκουλέλι γηπέδου εις τον Αθλητικόν Σύλλογον  αλλά ελάχιστοι προσήλθον και ανεβλήθη.

15/7/1946: Ηνοίχθη η διαθήκη του μακαρίτη θείου σύμφωνα με την οποία αφήνει εις τα δύο τέκνα του κινητήν και ακίνητον περιουσίαν. Επί πλέον 50 λίρες Αγγλίας εις εμέ και 50 εις την μητέρα μου, αδελφήν του. Ωσαύτως εις την θείαν  Λεμονιάν Πυρσού.

21/7/1946: Σήμερα ακάμαμε μια εκδρομή μέχρι την λίμνην του Μπισόφτου.

23/7/1946: Δημήτρης, Πασχάλης και Σταματία ανεχώρησαν δια Τζίμμα αεροπορικώς. Δημήτρης επέστρεψε αυθημερόν. Σήμερον εορτή των γενεθλίων του Αυτοκράτορος . Η πόλις εσημαιοστολίσθη , παρελάσεις έγιναν και τα αποκαλυπτήρια του νεοκατασκευασθέντος αγάλματος του Αμπούνα ο οποίος είχεν  εκτελεσθή παρά των Ιταλών το 1936. Παρέστησαν και οι ξένοι ενταύθα διπλωμάται.

31/7/46: Σήμερα έκοψα το εισιτήριον της Αλίκης από την Αιθιοπικήν Αεροπορικήν  Εταιρίαν δια το αεροπλάνον της 9ης Αυγούστου. Από Α.Α. εις Κάϊρον λίρες Αγγλίας 58 ήτοι 58 αιθιοπικά δολάρια και 241 δολάρια δια το από Κάϊρο εις Αθήνας.

6/8/1946: Εθεώρησα το διαβατήριο εις την Αίγυπτιακή Πρεσβεία.

9/8/1946: Σήμερον στας  7 το πρωί ανεχώρησε η κόρη μας η Αλίκη. Κατά τον αποχαιρετισμό όλοι μας συγκινηθήκαμε και μετανοιώσαμε που την στείλαμε, διότι προπάντων έκλαιγε όλην την ημέραν.

10/8/1946: Το μεσημέρι ακριβώς ελάβαμε τηλεγράφημα εκ Καϊρου  ότι έφτασαν καλά αλλά η μικρή βαλίτσα δεν έφτασε εις Κάιρον. Διαμαρτηρήθημεν  στο γραφείο το οποίον ετηλεγράφησε στην Ασμάρα μήπως έμεινε εκεί.

11/8/1946: Κυριακή. Στας 3 μ.μ. επήγαμε στο αεροδρόμιον να πληροφορηθούμε για την βαλίτσα. Ένας ραδιοτηλεγραφητής Έλληνας ο οποίος εργάζεται στο αεροπλάνο μας είπε ότι ελησμονήθη μια βαλίτσα στην Ασμάρα. Αμέσως ετηλεγραφήσαμε στο Κάιρον ότι η βαλίτσα ευρέθη ίνα καθησυχάσουμε την Αλίκην.

16/8/1946: Σήμερον ελήφθη τηλεγράφημα του Χ.Βοζίκη ότι έφτασαν καλά εις Αθήνας η οικογένεια του και η Αλίκη.
Η βαλίτσα παρεδώθη εις το γραφείον της Αιθιόπιαν Αιρλάινς να σταλή εις Κάιρον και εκεί θα την πάρει ο Σπ. Μπολολάκος ο οποίος αναχωρεί την Δευτέρα19/8/1946  δια την Ελλάδα.

31/8/1946: Ελήφθη επιστολή της Αλίκης ότι έφτασε καλά , αν και ο Βοζίκης έγραφε ότι υπέφερε στο ταξίδι. Γράμματα από την Αλίκη είχαμε τρία. Για το σχολείον της μας γράφει ότι φέρνουν δυσκολίες να εισαχθή. Ζητούν χαρτί Προξένίου το οποίον και θα σταλή με την μητέρα της .

28/10/1946: Επί τη ευκαιρία της εθνικής εορτής εγένετο δοξολογία χθές δε το εσπέρας εδόθη χορός από τον οποίον εισεπράχθησαν περί τις χίλιες λίρες. Ο υποφαινόμενος λόγω πένθους δεν επήγε.

ΠΑΡΟΙΚΙΑΚΑ

          Όταν προ 40ετίας (1923) έφθασα στην Α.Α. η πόλις δεν είχε ούτε αυτοκίνητα ούτε φώτα και όλα εκινούντο με μουλάρια και φαναράκια.

          Η Ελληνική Κοινότητα είχε σχηματιστεί από ετών ως και μερικά σωματεία (Ηπειρωτών , Καρπαθίων, Κεφαλλήνων)  με εκκλησίαν πλησίον του ξενοδοχείου Ιtegue Hotel , είχε όμως αρχίζει να χτίζεται (χορτοσκεπή) και η σημερινή του Αγ.Φρουμεντίου. Σχολεία υπήρχαν , το ιδιωτικόν της κ.Κοσμά και το δημοτικόν της Κοινότητος  το οποίο εστεγάζετο  εις διάφορα σπίτια μέχρι το 1945, οπότε επί προεδρίας Γ.Καλογερόπουλου  και Γεν. Προξένου κ.Νίσκου ηγοράσθη το άλλοτε Γεν. Προξενείον κι έτσι απηλλάγη η κοινότης από τα ενοίκια και τις μετακομίσεις. Εις το οικόπεδον αυτό απεφασίσθη να κτισθεί ένα αντάξιον του Ελληνισμού σχολικόν κτίριον. Δι’εράνων της Παροικίας, η οποία έδειξε αρκετά μεγάλον ενδιαφέρον , εκτίσθη το τριώροφον μέγαρον δια Δημοτικόν , Γυμνάσιον και αίθουσαν εορτών. Κατ’αρχάς (το 1947) άρχισε να λειτουργεί το δημοτικό το οποίο προήχθη αμέσως εις ημιγυμνάσιον και κατόπιν εξατάξιον τοιούτον.

         Η Παροικία της Α.Α. αύξανε συνεχώς κατά την εποχήν εκείνην και είχε ανάγκη μεγαλύτερου κτιρίου και περισσοτέραν  ακόμη ανάγκη δια οικοτροφείον δια το οποίον υπήρχε και η δωρεά του κ.Μ.Ζέκου. Επιτακτικότερη ανάγκη να συγκεντρώσει τα παιδιά ανάγκασε την Κοινότητα να ενοικιάσει το σπίτι του κ.Παπαδόπουλου για σχολεία ,όμως έπρεπε να βρεθεί οικόπεδον κατάλληλον να περιλάβει όλα τα κτίρια . Το 1956 ευρέθη οικόπεδο 32000τ.μ. για το οποίο συνεκλήθη γενική συνέλευση να αποφασισθεί η αγορά του διότι η απόσταση από το κέντρον της πόλεως είναι αρκετά μεγάλη και λόγω της σοβαρότητας του ζητήματος….

         Τα μέλη έδειξαν αδιαφορίαν και δεν έγινε απαρτία κατά την πρώτη συνέλευση και κατά την τελευταία (με ολίγα και πάλι μέλη) απεφασίσθη η αγορά με τον όρο το 1/3 του οικοπέδου να παραχωρηθεί εις την Αθλ. Ένωση επί πληρωμή.

         Η μεν Αθλ. Ένωση μετά ολίγους μήνες άρχισε την ανέγερση του Αθλ. Κέντρου και τα διάφορα γήπεδα και ευρίσκεται σήμερα με ένα ωραίο εντευκτήριο με αποδυτήρια, ντους κλπ. χρειώδη .

         Η Κοινότης ελλείψει χρημάτων καθυστέρησε , θέσασα μόνον τους θεμελίους λίθους , επί Πρεσβ. Υψηλάντη   (την 17/5/1959)

         Το 1960 ο κ. Ζέκος , ο κ. Διαμάντας κι εν συνεχεία ο κ. Α. Μίχος  εχάρισαν με τας δωρεάς των την 17/5/1960 τα σχολικά κτίρια. Μέγας αξίζει έπαινος και εις τους 3 αυτούς ομοεθνείς μας.

……και το σχολικό έτος 1960-1961 άρχισε η λειτουργία των νέων αυτών εκπαιδευτηρίων.

        Για το οικοτροφείον της Κοινότητος απετάνθη εις την Ελ. Κυβέρνηση όπως συνδράμει το έργον και η οποία διέθεσε εκ της ετησίας χορηγήσεως ένα σεβαστόν ποσόν και έτσι άρχισε ανεγειρόμενον το οικοτροφείον κολοσσός , αλλά απαιτούνται μεγάλα ποσά για την αποπεράτωσίν του.

      Η Ελ. Αθλ. Ένωση Ολυμπιακός  ιδρύθη κατά το έτος 1943-1944. Οι αθληταί επροπονούντο εις διάφορα γήπεδα. Δια τας Προπονήσεις των είχαν ενοικιάσει ένα γήπεδο αλλά έλλειπαν τα μέσα. Επί προεδρίας Ι. Βελισσαρίου ηγοράσθη παρά της Κοινότητος το 1/3 του γηπέδου και εκτίσθη το εντευκτήριον των , ένα πολύ λαμπρόν κτίριον με ωραία αίθουσα , αποδυτήρια,ντους ,κλπ χρειώδη και σήμερα παρατηρείται μια αξιόλογος πρόοδος. Τα μέλη της είναι διπλάσια των της Κοινότητος  και εις άριστην οικονομικήν κατάστασιν. Θα ήτο ευχής έργο , αν τα δύο σωματεία Κοινότης και Ένωσις είχον στενοτέραν συνεργασίαν και αλληλοβοήθεια. Οι ελλείψεις της Αθλ. Ενώσεως δεν έχουν καμίαν αξιόλογον επίδραση στην Παροικία ενώ της Κοινότητας οι ελλείψεις καθυστερούν μεγάλα εθνικά και κοινωνικά οφέλη γι αυτό  ας ενδιαφερθούν και οι νέοι για τα κοινά για να επουλωθούν οι πληγαί.