μιχαηλ ζεκκοσ

Home / Ιστορικά / Βιογραφίες / μιχαηλ ζεκκοσ
μιχαηλ ζεκκοσ

Από την κόρη του, Αλεξάνδρα Ζέκκου-Γρυπάρη

Ο Μιχαήλ Ζέκου ή Ζέκκος, γεννήθηκε τον Νοέμβριο του 1914, στην Αντίς Αμπέμπα τής Αιθιοπίας, από γονείς Χιώτες. Ο ίδιος και τα 6 αδέλφια του ήταν η 7η γενεά τής οικογενείας, που γεννήθηκε και έζησε στο εξωτερικό.

Ο πατέρας του Πολύδωρος, γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Βάρνα τής Βουλγαρίας, όπου η ελληνική παροικία ήταν ιδιαίτερα δυναμική και πολυπληθής. Την εποχή εκείνη η Βάρνα είχε 60.000 κατοίκους, εκ των οποίων οι 40.000 ήταν Έλληνες.

Το 1905, μετά το θάνατο του Παύλου Μελά, οι Μακεδονομάχοι μαζί με τους εμπειροπόλεμους Κρητικούς περικύκλωσαν τους Βούλγαρους κομιτατζήδες και σε μία εξοντωτική μάχη τους σκότωσαν όλους. Η Βουλγαρία, σε αντίποινα, εξόρισε κάποιες επίλεκτες οικογένειες Ελλήνων, μεταξύ των οποίων και την εξαμελή οικογένειατου νεαρού τότε Πολύδωρου η οποία, ως πρόσφυγας πια,εγκαταστάθηκε προσωρινά στην Κωνσταντινούπολη. Ο Πολύδωρος, ως μεγαλύτερος γιος αποφάσισε να μεταναστεύσει. Επήγε στην Αλεξάνδρεια, για να πάρει το πλοίο για την Αμερική. Στο μεσοδιάστημα πληροφορήθηκε ότι σε τρεις ημέρες έφευγε πλοίο για την Αφρική. Έτσι πήρε το δρόμο για την Αιθιοπία, η οποία την περίοδο εκείνη βρισκόταν σε αναδιοργάνωση και σε ανάπτυξη. Αποβιβάστηκε στο λιμάνι τής Γαλλικής Σομαλίας, Τζιμπουτί, και μετά από ταξίδι τριών μηνών, έφτασε στην Αντίς Αμπέμπα, στη νέα πρωτεύουσα που έκτιζε ο Αυτοκράτωρ Menelik II.

Ο Πολύδωρος, στη Βάρνα, είχε μεγαλώσει ανάμεσα στα μηχανήματα τού κλωστοϋφαντουργείου τού πατέρα του και αγαπούσε το περιβάλλον αυτό. Έτσι μόλις συγκέντρωσε τα απαραίτητα χρήματα, σε συνεργασία με τον μηχανικό Παναγιώτη Δριτσώνα,από την Πάτρα,κατασκεύασαν στην περιοχή Ακάκι, 10 χιλιόμετρα έξω από την Αντίς Αμπέμπα, ένα Διυλιστήριο επεξεργασίας σιτηρών και παράλληλα Εργοστάσιο παραγωγής Αλκοόλ. Στις αρχές τού 1906, στον ουρανό τής Αιθιοπίας κάπνισε η καπνοδόχος τής πρώτης βιομηχανικής μονάδας.

Ο Πολύδωρος παντρεύτηκε την Αλεξάνδρα Βιτιάδη από την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου και απέκτησαν τα εξής επτά παιδιά: Μιχαήλ, Μαρία, Περσεφόνη, Δέσποινα, Ιωάννα, Αντώνη και Αλίκη.

Ο πρωτότοκος Μιχαήλ όταν έφτασε σε ηλικία σχολείου, τον πρώτο χρόνο παρακολούθησε τα μαθήματα που δίδασκε στο σπίτι της η κυρία Ελευθερία Κοσμά. Στη συνέχεια οι γονείς του, προκειμένου να φοιτήσει σε οργανωμένο ελληνικό σχολείο, τον έστειλαν στη γιαγιά του Περσεφόνη Βιτιάδη στην Αλεξάνδρεια. Την ίδια πορεία ακολούθησαν και τα έξη μικρότερα αδέλφια του.

Ο κ. Μ. Ζέκκος με το άλογο του

Αποφοίτησε από το Αβερώφειο Γυμνάσιο, όπου ήταν πολύ καλός μαθητής και ταλαντούχος αθλητής. Εν συνεχεία πήρε το Baccalaureate από το Γαλλικό Σχολείο στην Αλεξάνδρεια. Ο πατέρας του τον παρότρυνε να σπουδάσει Φυσικός, στην Αθήνα. Αρνήθηκε. Προτίμησε να επιστρέψει πίσω, για να βοηθήσει τον πατέρα του στη δουλειά και να τον ξεκουράσει. Είχαν ήδη μπει σε λειτουργία τα νέα εργοστάσια (ελαιουργείο και σαπωνοποιείο) στην περιοχή τής Φελώχα.

Το 1922 ο Μιχαήλ, παιδάκι οκτώ μόλις ετών, έφυγε από τους γονείς και τη ζεστασιά τού σπιτιού του και επέστρεψε το 1933, δέκα εννέα ετών παλληκάρι. Η ενδεκαετής υποχρεωτική απομάκρυνσή του από το οικογενειακό περιβάλλον, με σκοπό την απόκτηση καλύτερης παιδείας, τον σημάδεψε βαθειά. Έτσι υποσχέθηκε στον εαυτό του, ότι εκείνος θα φτιάξει Δημοτικό Σχολείο, που θα δωρίσει στα ελληνόπουλα της Αντίς Αμπέμπα, προκειμένου να μορφωθούν σωστά, χωρίς να χρειάζεται να ξενιτευτούν.

Έκτοτε πέρασαν αρκετά χρόνια και εν τω μεταξύ λειτούργησε Κοινοτικό Νηπιαγωγείο, εξατάξιο Δημοτικό και εξατάξιο Γυμνάσιο. Τις μαθησιακές ανάγκες τών ελληνοπαίδων κάλυπταν Δάσκαλοι και Καθηγητές που έφερνε η Κοινότητα από την Αθήνα. Δύο ενοικιαζόμενα σπίτια λειτουργούσαν σαν Οικοτροφείο, αλλά η ζήτηση για μία θέση από μαθητές άλλων πόλεων της Αιθιοπίας και από γειτονικά κράτη(Ερυθραία, Κένυα, Τανζανία), ήταν μεγάλη.

Ο κ. Ζέκκος βάζει το θεμέλιο λίθο της Ζεκείου
Δημοτικής Σχολής

Ήρθε η στιγμή, όπου ο Μιχαήλ προσέφερε στην Κοινότητα ένα πολύ σημαντικό ποσό για την ανέγερση οικοτροφείου. Πίστευε ότι αυτό ήταν περισσότερο και από απαραίτητο,προκειμένου τα ελληνόπουλα της επαρχίας και των γειτονικών αφρικανικών χωρών, να συνεχίζουν τη δευτεροβάθμια εκπαίδευσή τους στα Ελληνικά Σχολεία τής Αντίς Αμπέμπα. Το Κοινοτικό Συμβούλιο απεδέχθη την προσφορά του, αλλά του ζήτησε να περιμένει, μέχρι να βρεθεί για αγορά κατάλληλο οικόπεδο.Αργότερα ο Πρόεδρος της Κοινότητος  τον ενημέρωσε για την ολοκλήρωση αγοράς οικοπέδου, στη νέα αναπτυσσόμενη περιοχή τής πρωτεύουσας. Τον παρακάλεσε όμως να κτίσει ένα νέο, μεγαλύτερο από το υπάρχον Δημοτικό Σχολείο, προκειμένου να καλυφθεί ο αυξανόμενος αριθμός τών μαθητών.Ο Μιχαήλ όχι μόνο δέχθηκε με χαρά, αλλά παρότρυνε και τους βιομηχάνους Νικόλαο Διαμάντα και Αθανάσιο Μίχο, οι οποίοι ευχαρίστως δέχθηκαν να δωρίσουν το Διαμάντειο Νηπιαγωγείο και το Μίχειο Γυμνάσιο. Όλα τα εκπαιδευτήρια είναι κτισμένα στο ίδιο οικόπεδο. Η Ζέκειος Δημοτική Σχολή παραδόθηκε στον Πρόεδρο της Κοινότητος στις 29 Μαΐου 1960 και τέσσερεις μήνες αργότερα παραδόθηκαν οι άλλες δύο Σχολές.Την 1η Οκτωβρίου 1960 οι μαθητές ξεκίνησαν τα μαθήματα της νέας σχολικής χρονιάςστις νεόδμητες και άρτια εξοπλισμένες αίθουσες των Ελληνικών Εκπαιδευτηρίων.

Μιχαήλ Ζέκκος, Αλέξανδρος Γανωτάκης,
Νικόλαος Δράκος

Ο Μιχαήλ ένοιωθε ευτυχής και ευλογημένος,που τον βοήθησε ο Θεός να εκπληρώσει την υπόσχεση, που είχε δώσει στον εαυτό του πριν από χρόνια: «εγώ θα φτιάξω το Σχολείο».

Το 1961 ο Πρόεδρος της Κοινότητος Γεώργιος Καλογερόπουλος και ο Μιχαήλ συναντήθηκαν με τον Αντιπρόεδρο της Ελληνικής Κυβερνήσεως Παναγιώτη Κανελλόπουλο και τον Υπουργό Εξωτερικών Ευάγγελο Αβέρωφ στην Αθήνα. Συζήτησαν για τη μεγάλη ανάγκη λειτουργίας  Οικοτροφείου στην Αντίς Αμπέμπα και έπεισαν τους Κυβερνώντες για την ιδιαίτερη σημασία που είχε, τόσο για τον Ελληνισμό τής Αφρικής όσο και για την Πατρίδα μας, να λάβει η νεολαία ελληνική μόρφωση.Το Ελληνικό Κράτος χρηματοδότησε την ανέγερση του οικοτροφείου, το οποίο κτίστηκε στο ίδιο οικόπεδο με τα σχολεία, συμπληρώνοντας έτσι την «Ελληνική Γωνιά».

Το 1956, σε μία ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο για την απρόσκοπτη λειτουργία τών Σχολείων και για την Κοινότητα, μία επιτροπή παροίκων πίεσε πολύ τον Μιχαήλ, να γίνει Πρόεδρος της Κοινότητος. Ο ίδιος αρνήθηκε. Οι πάροικοι, που γνώριζαν τον χαρακτήρα του και το άσβεστο ενδιαφέρον του για το καλό τού Συνόλου,επέμεναν. Ήξεραν ότι θα παρέμενε ανεξάρτητος και μακριά από κομματικά πάθη. Εξ’άλλου αυτός ήταν και ο λόγος που ποτέ δεν φλέρταρε με την «καρέκλα» τού Προέδρου. Πίστευε ότι μένοντας στα μετόπισθεν, προσέφερε πολύ περισσότερα, γιατί έτσι μπορούσε να κρίνει αντικειμενικά και να εκφράζει ελεύθερα την άποψή του. Τελικά, για να δοθεί λύση στη δύσκολη στιγμή, ο Μιχαήλ ανέλαβε την Προεδρία τής Κοινότητος  της Αντίς Αμπέμπα, αλλά μόνο για 11 μήνες.

Την ίδια χρονιά, στις 30 Απριλίου 1956, παρασημοφορήθηκε από τον Βασιλιά της Ελλάδος, Παύλο, με τον «Χρυσούν Σταυρόν τού Τάγματος τού Φοίνικος».

Στις 25 Μαρτίου 1955, «τιμώντας την Αρετήν και τας προς την Εκκλησίαν Υπηρεσίας τού Μιχαήλ Ζέκου», ο Έλληνας Πρέσβης Δημήτριος Παπάς τον παρασημοφόρησε εκ μέρους τού Πάπα και Πατριάρχη Αλεξανδρείας Χριστόφορου, με τον «Τίμιο Σταυρό τού Αποστόλου και Ευαγγελιστού Μάρκου».

Το ενδιαφέρον και η αγάπη τού Μιχαήλ προς την νεολαία ήταν μεγάλη και έκδηλη. Επί σειράν ετών πλήρωνε μέσω Πρεσβείας, τον μισθό τού Δασκάλου στο Ντέμπι Ντόλο, προκειμένου να συνεχίσει η ομαλή λειτουργία τού εκεί Ελληνικού Δημοτικού Σχολείου. Όταν ο Πρέσβης κύριος Παππάς ανακοίνωσε ότι η Κοινότητα του Ντέμπι Ντόλο ενημέρωσε, ότι το σχολείο θα κλείσει λόγω αδυναμίας καλύψεως των εξόδων του Δασκάλου, ο Μιχαήλ απάντησε «Εμείς είμαστε εδώ για να φτιάχνουμε σχολεία και όχι να τα κλείνουμε».

Βοήθησε οικονομικά παιδιά τής επαρχίας να φοιτήσουν στο σχολείο τής Αντίς Αμπέμπα. Κάθε χρόνο οργάνωνε την ετήσια σχολική εκδρομή και φιλοξενούσε στο κτήμα του με τις αθλοπαιδιές, τους μαθητές τού Νηπιαγωγείου και του Δημοτικού, όπως επίσης του Γυμνασίου και του Λυκείου. Είχε μεγάλη αδυναμία στα παιδιά και με ανυπομονησία μικρού παιδιού περίμενε να δει τα ελληνόπουλα να αθλούνται και να διασκεδάζουν. Την ημέρα εκείνη δεξιωνόταν το διδακτικό προσωπικό, ενώ σε κάθε τάξη προσέφερε από ένα αρνί στη σούβλα και κοκορέτσι.

Ήταν ο πρώτος Μεγάλος Ευεργέτης του Αθλητικού Συλλόγου «Ολυμπιακός». Λίγο μετά την επιστροφή του από την Αίγυπτο, οι Έλληνες νέοι που έπαιζαν ποδόσφαιρο σε μία αλάνα στην περιοχή Sabara Babour, του ζήτησαν να τους βοηθήσει οικονομικά. Ο Μιχαήλ, που ήταν και ο ίδιος αθλητής (με έπαθλα στο άθλημα του δρόμου), τους συμπαραστάθηκε. Κατ’ αρχάς νοίκιασαν ένα οίκημα, κοντά στην αλάνα που προπονούντο, οπότε απέκτησαν το πρώτο τους στέκι. Χρηματοδότησε την κατασκευή τών τερμάτων, την αγορά όλων των απαραιτήτων αναγκών τής ομάδας, όπως μπάλες, τή στολή τών αθλητών με τις γαλανόλευκες φανέλες κλπ. Έβλεπε την αγάπη τους για το άθλημα και την προσπάθειά τους να βελτιωθούν, οπότε κάλυψε τα έξοδα του καλού παίκτη Εδουάρδου Βιρβίλη, τον οποίον έφερε ο «Ολυμπιακός Αντίς Αμπέμπας» από την Ελλάδα, ως προπονητή. Και συνέχισε να τους υποστηρίζει.

Την περίοδο του Ιταλο-Αιθιοπικού Πολέμου 1936-1941 ο Μιχαήλ προσέφερε στους Αιθίοπες αντάρτες φάρμακα,τα οποία αγόραζε ο ίδιος και μέσω τρίτου, τα παρέδιδε στον μετέπειτα Εθνικό  Ήρωα Abebe Aragay.                                                                                                             
Το διάστημα που, ως αντίποινα για την απόπειρα δολοφονίας τού Graciani,οι Ιταλοί σκότωναν αδιακρίτως τους Αιθίοπες και έκαιγαν τα τουκούλια με τις οικογένειες μέσα, ο Μιχαήλ έκρυψε μέσα στο συγκρότημα των εργοστασίων όλους τους εργαζόμενους Αιθίοπες με τις οικογένειές τους. Δύο φορές βρισκόταν ο ίδιος στην πύλη, όταν ήρθαν Ιταλοί με σκοπό να μπουν και να ψάξουν στα εργοστάσια για ιθαγενείς. Κατάφερε να τους απομακρύνει, σώζονταςστην κυριολεξία πολλές ψυχές.

1955

Στις 4 Νοεμβρίου 1948 ο Αυτοκράτωρ Haile Selassie του απένειμε Παράσημο για την προσφορά του στο Αιθιοπικό Κράτος.
Όταν ξέσπασε ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος και η Ελλάδα είπε το μεγάλο ΟΧΙ στην Ιταλία, οι Έλληνες της Αιθιοπίας αιχμαλωτίσθηκαν από τους Ιταλούς και κλείστηκαν σε στρατόπεδα συγκεντρώσεως. Ο Μιχαήλ και ο πατέρας του κρατήθηκαν στο στρατόπεδο της Σαρκάμα.

Η αγάπη του για την Ελλάδα ήταν πάντα έκδηλη. Το 1942- 1944, όσο συνέχιζε ο Πόλεμος στη Μέση Ανατολή, ο Μιχαήλ αποφάσισε να πράξει το καθήκον του ως Έλληνας. Επήγε στην Αίγυπτο και κατετάγη ως εθελοντής στον Ελληνικό Στρατό. Υπηρέτησε ως Μυστικός Αγγελιοφόρος και μετέφερε την αλληλογραφία μεταξύ τού Αρχηγού τού Ελληνικού Στρατού στην Μέση Ανατολή Πρίγκηπα Πέτρου(στο Κάιρο) και του Πατριάρχη (στην Αλεξάνδρεια). Μετά την απόπειρα δολοφονίας εναντίον τού Μιχαήλ και τον τραυματισμό του από χέρι Έλληνα, η Υπηρεσία τον διέταξε να εγκαταλείψει άμεσα την Αίγυπτο. Επέστρεψε στην Αντίς Αμπέμπα και συνέχισε την εργασία του.

Στον Κυπριακό Αγώνα που ηγείτο ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος το 1965-1966, προσπάθησε ο Μιχαήλ να βοηθήσει, κάνοντας ό,τι περνούσε από το χέρι του. Παρακολουθούσε τη μεγάλη προπαγάνδα που έκαναν οι Τούρκοι, ενώ από Ελληνικής πλευράς επικρατούσε σιγή και πλήρης αδράνεια. Ο Επίτιμος Πρόξενος της Κύπρου στην Αντίς Αμπέμπα, Σέργιος Χατζημιχάλης, ελάμβανε ενημερωτικά δελτία για την κατάσταση στη Μεγαλόνησο. Ο Μιχαήλ απεφάσισε και με προσωπικά του έξοδα, τύπωνε περί τα 100 αντίτυπα από τα δελτία αυτά, τα οποία με τη βοήθεια της οικογενείας του, το βράδυ έβαζε σε φακέλους, κολλούσε τα γραμματόσημα και έγραφε τις διευθύνσεις. Την επομένη το πρωί, αφού άφηνε τα παιδιά στο σχολείο, πήγαινε στο ταχυδρομείο και έστελνε τα ενημερωτικά δελτία, εκ μέρους τούΠροξενείου της Κύπρου. Παραλήπτες ήταν ο Αυτοκράτωρ, οι Υπουργοί Εξωτερικών, Εσωτερικών και Αμύνης, Αιθίοπες αξιωματούχοι, όλες οι Πρεσβείες, άνθρωποι που κατείχαν σημαντικές και νευραλγικές θέσεις, επιχειρηματίες και βεβαίως Έλληνες πάροικοι. Με την μικρή αυτή συνεισφορά του, ένοιωθε την ικανοποίηση ότι ως Έλλην έκανε το χρέος του. Ένοιωθε ότι από μακριά βοηθούσε στον Αγώνα τής Κύπρου, απαντώντας στην προπαγάνδα τής Τουρκικής Διπλωματίας.

Στις 25 Απριλίου 1966, ο Κύπρου Μακάριος τού έστειλε επιστολή ευχαριστώντας τον θερμά για το ενδιαφέρον και τη δραστηριότητα, που ανέπτυξε υπέρ τής Κύπρου στην Αιθιοπία.

Μαζί με τον αδελφό του Αντώνη ανέπτυξαν την οικογενειακή επιχείρηση, που παρήγαγε σπορέλαια (στην Αιθιοπία δεν υπάρχουν ελιές), σαπούνι, αλεύρι και μακαρόνια. Άνοιξαν και άλλα εργοστάσια σε τρεις ακόμη πόλεις τής Αιθιοπίας (Αμαρέσσα στην περιοχή Χάρραρ, Ντεσιέ, Ντέμπρε Μάρκος) και στην Ερυθραία (Ασμάρα).

Τον Σεπτέμβριο του 1974 η Μαρξιστική Στρατιωτική Επαναστατική Κυβέρνηση (DERG), με αρχηγό τον Mengistou Haile Mariam, καθαίρεσε τον Aυτοκράτορα Haile Selassi και εθνικοποίησε τις περιουσίες των Ευρωπαίων, αλλά και των Αιθιόπων.

Την 1η Φεβρουαρίου 1975,μετά από 69 χρόνια σκληρής δουλειάς, οι βιομηχανίες τώναδελφών Michel & AntoineP. Zecou άλλαξαν χέρια. Μία ημέρα ήταν αρκετή για την ολοκληρωτική καταστροφή.

Στις 16 Δεκεμβρίου 1975, άφησε πίσω για πάντα τη χώρα που γεννήθηκε, αγάπησε και δραστηριοποιήθηκε μέχρι τα 61 του χρόνια. ‘Ηταν η σειρά του να ζήσει τον «ξεριζωμό» και την οικονομική καταστροφή που βίωσαν οι προηγούμενες από εκείνον έξη γενεές. Το ταξίδι για την «Ιθάκη» τήςοικογενείας  Ζέκου, μετά από μια διαδρομή και περιπλάνηση 250 ετών στο εξωτερικό, έλαβε τέλος.

Στις 18 Φεβρουαρίου 1945 παντρεύτηκε στο Κάιρο την Έλλη Πετράτου, του Κωνσταντίνου και της Ειρήνης. Απέκτησαν μαζί τέσσερα παιδιά: τον Πολύδωρο, τον Κωνσταντίνο, την Αλεξάνδρα και τον Παύλο.

Στις 18 Αυγούστου 2000 ο Μιχαήλ «έφυγε» για έναν άλλον αόρατο κόσμο, παίρνοντας μαζί του πολλή αγάπη από την Έλλη του, τα τέσσερα ζευγάρια τών παιδιών του και τα 11 εγγόνια του. Δυστυχώς δεν πρόλαβε να γνωρίσει τα 14 δισέγγονά του.

Όσον αφορά στο επώνυμο τού Μιχαήλ, αυτό ήταν ΖΕΚΟΣ. Κάποια στιγμή επήγε στο Προξενείο για την ανανέωση του δικού του διαβατηρίου και των τριών αγοριών του. Ο Γραμματέας κύριος Βιρυδάκης έγραψε το επώνυμο ΖΕΚΚΟΣ. Αρχικά ο πατέρας μου δεν το πρόσεξε και όταν έγινε αυτό, ο κύριος Βιρυδάκηςτου είπε, ότι δεν ήταν εύκολο να αλλάξει. Έκτοτε οι μισοί στην οικογένεια γράφονται με δύο Κ και οι υπόλοιποι (όπως εγώ) με ένα Κ., πράγμα το οποίο,ως καταλαβαίνεται, μας έχει δημιουργήσει προβλήματα.